توسعه مدل ریاضی چندهدفه برای مسأله مسیریابی وسایل نقلیه جهت حمل مواد سوختی با در نظر گرفتن پنجره زمانی و عوامل زیست محیطی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، ، تهران، ایران

3 استاد، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

در این مقاله، مسأله مسیریابی وسایل حمل­ونقل مواد سوختی با در نظر گرفتن محدودیت پنجره زمانی و عوامل ­زیست محیطی مورد بررسی قرار می­گیرد. این مدل علاوه بر کمینه کردن هزینه ها و کاهش ریسک، برقراری تعادل در مسیر پیمایشی هر وسیله نقلیه را با در نظر گرفتن پیامدهای زیست ­محیطی مد نظر قرار داده تا ضمن اینکه ایمن­ترین مسیرها در عین اقتصادی بودن یافت شود مسیرهای انتخابی برای وسایل نقلیه به گونه ای انتخاب شود که انتشار آلودگی­های زیست محیطی از یک مقدار مشخص تجاوز نکند. چنانچه در مطالعات صورت گرفته پیشین، در خصوص مسیریابی وسایل نقلیه جهت حمل مواد سوختی، این توابع هدف چندگانه به صورت یکپارچه با در نظر گرفتن پیامدهای زیست ­محیطی دیده نشده است. با توجه به NP-Hard بودن مسأله برای حل آن در ابعاد بزرگ، از الگوریتم های فراابتکاری NSGA-II و MOVDO بهره گرفته که با روش طراحی آزمایشهای تاگوچی تنظیم پارامتر می‌شوند. همچنین از پنج شاخص برای مقایسه عملکرد الگوریتم ها استفاده می شود. در انتها به منظور بررسی کاربردی بودن مدل ارائه شده، 15 مسأله در اندازه­های مختلف در نظر گرفته می شودو سپس به تشریح نتایج معیارهای به دست آمده برای هر یک از الگوریتم­ها پرداخته می شود.نتایج به دست آمده از حل مسائل نمونه با اندازه­های مختلف نشان می­دهد که هر دو الگوریتم کارایی و اثربخشی مناسبی در حل مسائل مختلف بخصوص با اندازه های بزرگ را در زمان کوتاه دارند.