فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گونه Elymus hispidus var. villosus‎‏ به دلیل سازگاری با تنش‌های محیطی نظیر خشکی و شوری و کیفیت علوفه‌ای مطلوب، ‏نقش کلیدی در مدیریت پایدار مراتع و تولید علوفه در اکوسیستم‌های خشک و نیمه‌خشک ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف ‏شناسایی نشانگرهای مولکولی ‏ISSR‏ مرتبط با صفات مورفولوژیک و کیفیت علوفه در 24 ژنوتیپ این گونه انجام شد. صفات ‏مورفولوژیک شامل ارتفاع بوته، تعداد ساقه در بوته، طول برگ پرچم، و عملکرد وزن خشک علوفه، و صفات کیفی نظیر درصد ‏پروتئین خام، قابلیت هضم ماده خشک، و فیبر محلول در شوینده اسیدی با استفاده از طیف‌سنجی مادون قرمز نزدیک (‏NIR‏)‏‎ ‎ارزیابی شدند. تحلیل مولکولی با 13 آغازگر ‏ISSR، چندشکلی 94/97% و تنوع ژنتیکی بالای ژنوتیپ‌ها را با شاخص‌های ‏PIC، ‏EMR، ‏MI‏ و ‏RP‏ تأیید کرد. تجزیه واریانس، تفاوت‌های معنی‌دار در صفات مورفولوژیک (سطوح 1% و 5%) و تنوع محدودتر در ‏صفات کیفیت علوفه را نشان داد. نتایج مقایسه میانگین ژنوتیپ‌های 23 و 10 را به دلیل برتری در عملکرد و صفات مورفولوژیک ‏به‌عنوان کاندیداهای مطلوب برای برنامه‌های اصلاحی معرفی کرد. همبستگی فنوتیپی، ارتباط مثبت و معنی‌دار (سطح 5%) بین ‏عملکرد وزن خشک علوفه با ارتفاع بوته، طول میانگره، و طول برگ پرچم، و ارتباط قوی‌تر (سطح 1%) با تعداد ساقه در بوته را ‏نشان داد. تجزیه رگرسیون گام‌به‌گام، ارتباط معنی‌دار نشانگر ‏IS11‎‏ با هفت صفت و نشانگرهای ‏UBC880‎، ‏UBC825‎‏ و ‏UBC808‎‏ با ‏چندین صفت را آشکار ساخت. این یافته‌ها بر کارایی نشانگرهای ‏ISSR‏ در تقویت راهبردهای اصلاح ژنتیکی برای تولید علوفه ‏پایدار تأکید دارد.‏