بازنمود وضعیت فساد در گفتمان رسانه‌ای تحلیل گفتمان انتقادی مطبوعات ایران دهه 90

نویسندگان

1 استاد بخش جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز،نویسنده مسئول

2 کارشناس ارشد جامعه شناسی، دانشگاه شیراز

3 استادیار بخش گردشگری و هتلداری دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز

doi
10.22034/jcsc.2021.136915.2238
چکیده

با نگاهی به وضعیت رسانه‌ها و مطبوعات در کشورهایی که نرخ فساد در آن‌ ها پایین است، به‌خوبی می‌توانیم به نسبت تعریف‌شده بین نقش مطبوعات و رسانه‌ها در مبارزه با فساد پی ببریم. از آنجا که نهادینه شدن فساد در کشور باعث دور شدن کشور از مسیر توسعه شده است، در این تحقیق به دنبال شناسایی گرایش‌ها مختلف فساد در گفتمان‌های نوشتاری و گفتاری روزنامه‌ها هستیم و می‌خواهیم نشان دهیم که چگونه این مسئله با ایدئولوژی‌های که در تولید اخبار نهفته است همخوان است. از چهار روزنامه وطن امروز، شرق، اعتماد، کیهان، جهت انجام مطالعه استفاده‌شده است و از هرکدام ازاین‌روزنامه‌ها بر اساس نمونه نظری، تعدادی متن به‌عنوان نمونه جهت تحلیل و تفسیر مسئله فساد انتخاب‌شده‌اند. جهت پاسخگویی به سؤالات تحقیق از روش‌های تحلیل نظام گذرایی هالیدی استفاده‌ گردید.از طریق نظام گذرایی هالیدی و همچنین الگوی برجسته‌سازی و حاشیه‌رانی به دنبال تحلیل تیترها و عناوین خبری پیرامون فساد در هرکدام از روزنامه‌ها بوده‌ایم. ما به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که چگونه هرکدام از روزنامه‌ها از طریق تکنیک‌های مختلف به معرفی افراد، نهادها و سازمان و گفتمان‌های درگیر فساد می‌پردازند.نتایج حاکی ازاین می باشد که مطبوعات خنثی و بی‌طرف نیستند و هرکدام از روزنامه‌ها به بازنمایی مسائل مورد دلخواه که با منافع آن‌ها منطبق بود، پرداخته اند و تمام تلاش روزنامه‌ها در بازتاب فساد، برجسته‌سازی فسادهای منتسب به دیگری مقابل و در مقابل، به حاشیه بردن و عدم توجه به فسادهای گفتمان خودی بوده است.