ضرورت تصحیح مجدد دیوان عماد فقیه کرمانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی. گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات. دانشگاه الزهرا(س). تهران. تهران. ایران.

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی. گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات. دانشگاه الزهرا(س). تهران. تهران. ایران.

3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات. دانشگاه الزهرا(س). تهران. تهران. ایران.

doi
10.22034/crtc.2023.413968.1109
چکیده

عماد فقیه کرمانی از شعرای سدۀ هشتم هجری است. از وی پنج مثنوی و یک دیوان اشعار به جامانده است. دیوان اشعار وی یکبار توسط رکن‌الدین همایونفرخ و یکبار توسط یحیی طالبیان و محمود مدبری به چاپ رسیده است. نادیده گرفتن دستنویس‌های اقدم و معتبر و استفاده از دستنویس‌های متوخر، فاقد تاریخ و ناقص در هر دو چاپ باعث ایجاد مشکلاتی در روش‌شناسی و لغزش‌های متعددی در امر تصحیح شده است. در این پژوهش برای ضرورت تصحیح مجدد دیوان عماد فقیه به چهار دلیل استناد کرده‌ایم که عبارتند از:1. به دست آمدن دستنویس‌های نویافته و اقدم؛ 2. عدم روشمندی در انتخاب و استفاده از دستنویس‌ها در دو تصحیح پیشین؛3. بدخوانی‌های دستنویس اساس در چاپ همایونفرخ و عدم مراجعۀ مصححین بعدی به دستنویس اساس همایونفرخ 4. به دست آمدن صورت صحیح بسیاری از ابیات پس از بررسی دستنویس-های نویافته. همچنین کوشیده‌ایم تا با بررسی‌های انتقادی علاوه بر نشان دادن مشکلات موجود در تصحیح‌های پیشین؛ با استفاده از دستنویس‌های نو‌یافته به ویژه دستنویس‌های 182 کتابخانۀ سپهسالار و 4197 کتابخانۀ نورعثمانی که به لحاظ قدمت و اعتبار از دستنویس‌های مورد استفاده در هر دو تصحیح کهن‌تر و معتبرترند، صورت صحیح برخی از ابیات را به دست دهیم.