اثر تنش خشکی د بر ویژگی های خواب بذر Hordeum spontaneum L

نویسندگان

1 عضو هیات علمی موسسه اصلاح بذر

2 عضو هیات علمی دانشگاه تهران- پردیس کشاورزی کرج

3 عضو هیات علمی دانشگاه تهران- پردیس کشاورزی کرج

4 عضو هیات علمی دانشگاه تهران- پردیس کشاورزی کرج

5 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

doi
چکیده

خواب بذر یک سیستم دفاعی برای جوانه زنی گیاه در برابر شرایط نامساعد محیطی است. تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر تنش خشکی در گیاه مادری بر خواب بذر و ویژگی های جوانه زنی درجو وحشی (Hordeum spontaneum) انجام شد. به این منظور، 19 ژنوتیپ از این گونه، به همراه رقم زراعی نصرت، در آزمایشی گلخانه‌ای، در شرایط نرمال و تنش خشکی قرار گرفتند. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. دو تیمار آبی شامل؛ آبیاری نرمال (100-95% ظرفیت زراعی) و تنش خشکی شدید (30-25% ظرفیت زراعی) بر گیاهان اعمال شد. بر اساس نتایج این تحقیق تنش خشکی در گیاه مادری باعث کاهش معنی دار صفات شاخص جوانه‌زنی، درصد جوانه‌زنی، قدرت جوانه‌زنی و ارزش جوانه-زنی شد. تنش خشکی باعث افزایش درصد خواب بذر در اغلب ژنوتیپ ها شد. درتجزیه به مولفه های اصلی در هر دو شرایط، شاخص تحمل به تنش و صفت طول کلئوپتیل رابطه نزدیک و همسویی را نشان دادند. این امر نشان می‌دهد ژنوتیپ-های که طول کلئوپتیل بیشتری دارند، تحمل بالاتری در شرایط تنش خشکی نشان می‌دهند و این صفت در راستای افزایش سازگاری با اقلیم خشک، تکامل یافته است.