فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کتاب بستان السیاحه یکی از مهمترین و آموزنده‌ترین سفرنامه‌هایی است که در دورۀ قاجار نوشته شده است. این کتاب که نوشتۀ زین العابدین بن اسکندر شیروانی است، با توجه به این که گسترۀ زمانی و مکانی سیاحتِ مؤلف بستان السیاحه بسیار گسترده بوده است، یعنی در عرض 37 سال، بخش اعظم قارۀ آسیا تا خاور دور و جزایر پایین خط استوا، بخشی از اروپا و قسمتی از آفریقای شمالی را گشته و با اقوام و صاحبان مذاهب و نحله‌های مختلف دیدار داشته است و ماحصل همۀ آنها را در کتاب بستان السیاحه گردآوری کرده است و زوایای تاریک تاریخ را که در پستوهای نمور سیاست‌های روز پنهان بودند، روشن می‌کند، کتاب علاوه بر فواید عامی که در متون دیگر نیز قابل دسترسی است، فواید خاص و شاذی هم دارد که شاید تنها در این کتاب بتوان آنها را یافت. این کتاب برای اولین بار، حدود 130 سال پیش یعنی در سال 1315 ه.ق. به صورت چاپ سنگی منتشر شد و بعد از آن نیز چندین بار به شکل سنگی و افست چاپ شد. این کتاب ارزشمند در سال‌های اخیر به همت خانم منیژه محمودی تصحیح و در 3 جلد چاپ شده است. از آنجایی که اولاً تاکنون تلاش شایسته‌ای در معرفی و شناساندن این کتابِ دایره المعارف‌گون صورت نگرفته و ثانیاً تصحیح خانم محمودی در کنار همۀ مزایا و محاسن‌اش، کاستی‌ها و معایبی نیز دارد، لذا قصد داریم که در این جستار به معرفی و نقد این اثر مجهول‌القدر و ناشناخته بپردازیم.