سنتز سبز نانوذرات اکسید آهن از عصاره برگی گیاه علف مورچه (Cressa cretica) و بررسی خواص ضد میکروبی آن

نویسندگان

1 استادیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران

2 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران

3 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران

4 گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی،دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.30473/cb.2025.71377.1969
چکیده

به منظور سنتز سبز نانوذرات اکسید آهن، از عصاره گیاه علف مورچه (Cressa cretica L.) به عنوان عامل احیا کننده استفاده گردید. نانوذرات اکسید آهن در عرض چند دقیقه بعد از اضافه کردن سولفات آهن به عصاره گیاهی تشکیل شد. تغییر رنگ محلول از زرد به قهوه‌ای تیره اولین نشانه سنتز نانوذرات بود. نانوذرات اکسید آهن سنتز شده با تکنیک‌های مختلفی مانند اسپکتروفتومتر مرئی بنفش، XRD، FT-IR، TEM تجزیه و تحلیل شدند. در بررسی UV-اسپکتروفتومتر، پیک روی شاخص 280 نانومتر مشاهده شد که نشان‌دهنده انتقال الکترون اکسیژن به آهن سنتز شده از علف مورچه می‌باشد. طیف XRD ساختار کریستالی نانوذرات اکسید آهن سنتز شده را به تصویر کشید. بر اساس این نتایج،θ 2= 64/35 و 42/43 سنتز نانوذرات اکسید آهن را تایید کردند. تصاویر TEM ذرات کروی شکل یکنواخت نانوذرات سنتز شده را با میانگین اندازه 21 نانومتر نشان داد. طیف FT-IR وجود گروه‌های عاملی از مواد شیمیایی گیاهی را نشان می‌دهد که احتمالا در تشکیل و تثبیت نانوذرات نقش دارند. این نتایج حضور ترکیبات فلاونوئیدی و فنولی را در عصاره برگ علف مورچه تایید می‌کنند. این ترکیبات می‌توانند مسئول کاهش یون فلز و تشکیل نانوذرات باشند. نانوذرات سنتزی، مهار موثری در برابر استافیلوکوکوس اورئوس، استرپتوکوکوس پیوژنز و اشریشیا کلی نشان دادند به طوری که در غلظت µg/ml 3000، ناحیه مهاری 7 میلی‌متر برای باکتری اشریشیا کولی و 14 میلی‌متر برای استرپتوکوکوس پیوژنز مشاهده شد. نتایج نشان‌دهنده امکان سنتز نانوذرات آهن از عصاره برگ علف مورچه و کاربرد احتمالا موثر نانوذرات در تولید داروهای ضد باکتری و فرآیندهای بیولوژیکی می‌باشد.