فرگشت رویکرد اخوان المسلمین مصر به جامعه مدنی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی واحد مشهد دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 دانشیارگروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
doi
10.22034/jcsc.2021.114206.2004چکیده
اخوان المسلمین مهمترین سازمان اسلامگرای سده بیستم میلادی است که سیری متحول از بنیادگرایی میانهرو حسن البنا تا بنیادگرایی رادیکال سیدقطب، سپس حرکت تدریجی به سوی اسلام گرایی مبتنی بر ارزشهای جامعه مدنی را مورد تجربه قرار داده است. هدف پژوهش حاضر تبیین تأثیر کنشگری سیاسی-اجتماعی بر تطور رویکرد عملی اخوان المسلمین مصر از آغاز تأسیس در سال 1928م. تا زمان انقلاب مصر در سال 2011م. است.امدادگری و کمکرسانی ، زمینه تفاهم مردمی و تعامل اجتماعی اخوانیها را مهیا نمود. ارتباطات چند سویه اخوان با حکومت خودکامه خدیوی مصر، جمهوری توتالیتر پس از کودتا، ناسیونالیستهای پان عربیسم، نیروهای کمونیستی و احزاب اسلامگرا، سازمان را به نوعی روا داری اجتماعی و سیاسی، متمایل گرداند. سرکوبهای بیمحابا و مجازاتهای غیرقانونی اخوان توسط رژیمهای پیش و پس از کودتای افسران، اعتقاد اخوان به قانونگرایی را افزایش داده و آنان را به تدوین قانونی مبتنی بر دفاع از حقوق تمامی گروهها و شهروندان با داشتن هر گرایشی، رهنمون ساخت. سرانجام واقعگرایی اجتماعی سازمان، منجر به تحولی مهم در دیدگاه اخوان نسبت به حکومت مطلوب خود گردید. اخوان المسلمین چند روز قبل از پیروزی انقلاب مصردر سال 2011م. خواستار برپایی حکومتی مدنی با مرجعیت اسلام شد.این نتیجه حاصل کنشگری متقابل اخوان با جامعه متکثر مصر بود.مقاله تاریخی حاضر بهروش تحقیق توصیفی- اکتشافی و از طریق جمعآوری مطالب به شیوه اسنادی انجام پذیرفته است.