ارزیابی تغییرات بیان برخی از ژن‌ها تحت تنش خشکی و متانولپاشی در ارقام متحمل و حساس کلزا

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد ،گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشیار، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 دانشیار، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (ABRII)، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (ABRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

4 استاد، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

5 مربی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (ABRII)، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (ABRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

doi
10.30473/cb.2025.73512.2001
چکیده

بدین منظور بیان ژن‌های گلوتاتیون ردوکتاز GR، تیوردوکسین TRX، گلوتاردوکسین GRX کلروپلاستی در دو ژنوتیپ گیاه کلزا حساس (Hyola308) و متحمل (SLM046) در شرایط تنش خشکی (قطع آبیاری به مدت 72 ساعت)، محلول‌پاشی با متانول 20 درصد حجمی و شرایط بدون تنش (آبیاری منظم)، با استفاده از تکنیک Real Time PCR ارزیابی شد. نمونه برداری در مرحله 4 تا 6 برگی در0، 8 و 24 ساعت پس از اعمال تنش انجام شد. بررسی نتایج نشان دادکه بیشترین افزایش بیان ژن گلوتاتیون ردوکتاز در ژنوتیپ Hyola308 ، ساعت صفر پس از تنش بدون تیمار متانول بوده است ولی در ژنوتیپ SLM046 در ساعات اولیه اعمال تنش میزان بیان کم بوده اما با اعمال تیمار متانول میزان بیان افزایش داشت. میزان بیان ژن تیوردوکسین در Hyola 308 در 8 ساعت پس از اعمال تنش خشکی با تیمار متانول بیشترین مقدار بوده است و به نظر می‌رسد متانول‌پاشی سبب افزایش بیان و تحمل گیاه شده است. در ژنوتیپ SLM046 نیز میزان بیان ژن پس از اعمال تنش به تدریج افزایش داشته و این افزایش تا 24 ساعت پس از اعمال تنش ادامه داشت. با اعمال تیمار متانول میزان بیان ابتدا کاهش داشته ولی با گذشت 24 ساعت به حداکثر میزان خود رسیده است، میزان بیان ژن گلوتاردوکسین در ژنوتیپ Hyola308 در 8 ساعت پس از اعمال تنش بدون تیمار متانول نسبت به ساعت صفر تنش کم بوده است. اما پس از گذشت 24ساعت این میزان بیان افزایش داشته و با اعمال تیمار متانول در ساعات 8 و 24 به حداکثر میزان خود رسید