تحلیل پروتئوم ژنوتیپهای حساس و مقاوم جو وحشی (Hordeum spontaneum) در پاسخ به تنش خشکی
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
4 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرمانشاه، ایران.
5 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرمانشاه، ایران.
6 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
doi
10.30473/cb.2024.71844.1975چکیده
جو وحشی (Hordeum spontaneum) نقشی اساسی در افزایش مقاومت به خشکی در ارقام جو را ایفا میکند. تنوع ژنتیکی ژنوتیپهای جو وحشی در ایران نشان از برتری آنها در تحمل خشکی و ویژگیهای زراعی دارد. مطالعات پروتئومی مسیرهای مهم درگیر در پاسخ به تنشهای گیاهی را شناسایی میکنند و مسیر ایجاد ارقام مقاوم به خشکی را هموار میسازند. در این پژوهش، با استفاده از دادههای عملکرد دانه 114 ژنوتیپ جو وحشی در دو شرایط دیم و آبی، طی دو سال زراعی (1398-1399 و 1399-1400) و شاخص STS، ژنوتیپهای مقاوم و حساس به خشکی شناسایی شدند. آزمایش در دو شرایط فاقد تنش خشکی و تنش خشکی شدید انجام شد و ژنوتیپهای مختلف بررسی شدند. پس از رشد گیاهچهها، شرایط تنش خشکی در مرحله دو برگی و بر اساس ظرفیت زراعی خاک (FC) با دو سطح 90-95 درصد و 25-30 ظرفیت زراعی خاک اعمال شد. پس از استخراج پروتئین، در بعد اول از IPG با pH 3-10 و 13 سانتیمتر و در بعد دوم از ژل پلی اکریل آمید 14 درصد استفاده شد. نتایج الکتروفورز دو بعدی نشان داد که 224 نقطه پروتئینی تکرارپذیر بودند. در ژنوتیپ مقاوم 32 لکه و در ژنوتیپ حساس 29 لکه با تغییرات معنیدار شناسایی شدند. ژنوتیپ مقاوم 22 لکه با افزایش بیان و 10 لکه با کاهش بیان داشت، در حالی که ژنوتیپ حساس 16 لکه با افزایش بیان و 13 لکه با کاهش بیان نشان داد. برخی از لکهها (8 لکه) بیان مشترک داشتند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که پروتئینهای مختلفی در پاسخ به تنش خشکی در ژنوتیپهای مقاوم و حساس بهطور متفاوتی بیان میشوند که نشاندهنده استراتژیهای مختلف گیاهان برای مقابله با تنشهای محیطی است