مدلسازی الگوهای رفتاری سفرهای کار و خدمات ساکنان شهر تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
3 استاد گروه جغرافیای انسانی، دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
4 استادیار گروه برنامهریزی حملونقل، دانشکدهی مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/jhgr.2013.30036چکیده
تعیین محلّ سکونت و دریافت خدمات بهعنوان عمدهترین فعّالیّتهای انسان، نیازمند تحلیل دقیق الگوهای رفتاری انسان می باشد. هدف این مقاله مدلسازی الگوهای رفتاری سفرهای کار و خدمات ساکنان بیستودو منطقهی شهر تهران، از طریق ساخت و پرداخت مدلهای کار ـ به ـ خانه و خانه ـ به ـ خدمت، از نوع مدل انتخاب (مدل لوجیت چندگانه) با استفاده از روش بیشینهی درستنمایی است. بنابراین، ابتدا مدل لوجیت و نیازهای اطلاعاتی مدلسازی بررسی و معرّفی و سپس به توابع مطلوبیّت کار ـ به ـ خانه و خانه ـ به ـ خدمت پرداخته میشود که بر اساس ویژگیها و عوامل جذب یا دفعکنندهی مناطق برای انتخاب محلّ سکونت یا دریافت خدمات ساکنان شهر تهران ساخته میشوند. پس از ساخت تعداد زیادی توابع مطلوبیّت کار ـ به ـ خانه و خانه ـ به ـ خدمت، مقادیر ثابت و ضرایب نهایی متغیّرهای توابع، بر اساس مدل لوجیت چندگانه و مشاهدات سفرهای کار ـ به ـ خانه و خانه ـ به ـ خدمت شهر تهران و استفاده از روش بیشینهی درستنمایی، توابع مطلوبیّت نهایی تولید میشوند. پس از بررسی آماری، علائم و ضرایب متغیّرهای توابع مطلوبیّت ساختهشده و درنهایت، صحّت و دقّت مدلسازیها در بازسازی سفرهای کاری و خدماتی مشاهدهشدهی شهر تهران، از طریق تابع روندگرای خطّی تحلیل میشوند. مقدار خوب و بالای میزان برازندگی مدلسازی مشخّص میکند، مدلهای حاصل، برآوردها را در سطح مطلوبی از مشاهدههای نظیر خود بازسازی میکنند. مدلهای نهایی میتوانند الگوهای رفتاری پیچیدهی سفرهای کاری و خدماتی ساکنان شهر تهران را بر اساس مدل احتمالی لوجیت شبیهسازی کنند.