در معنا و شاخص های بنیادگرایی اسلامی
نویسندگان
1 دکتری جامعهشناسی دانشگاه مازندران
2 دانشیار گروه جامعهشناسی دانشگاه مازندران
doi
10.22034/jcsc.2020.134954.2204چکیده
هرچند خاستگاه بنیادگرایی، جامعه آمریکای پروتستان دهه دومِ قرن بیستم است اما بدلیل سرایت این مفهوم به سایر ادیان و همچنین کاربرد آن در حوزههای غیردینی، بنیادگرایی به یکی از مفاهیم کلان چند دهه گذشته تبدیل شده است، در نتیجه از معنای اولیه خود دور افتاده و نیاز به بازتعریف دارد. اینکه بنیادگرایی اسلامی چیست و چه شاخصهایی دارد؟ سوال اساسی مقاله است که برای پاسخ به آن به هجده متخصص مراجعه شده است. تحلیل محتوای پاسخهای مصاحبهشوندگان این نتیجه را به دست داده است که اگر چه بنیادگرایی اسلامی دارای شاخصهای فراوانی است اما میتوان چهار شاخص «نصگرایی»، «استفاده از خشونت»، «ساختن جامعه بر مبنای شریعت» و «مخالفت و مبارزه با مدرنیته» را اصلیترین شاخصهای آن دانست، بنابراین بنیادگرای اسلامی عبارت است از هر فرد یا گروه نصگرای مخالف با مدرنیته که خواستار ساخت جامعه بر مبنای شریعت است و در راه رسیدن به این هدف، از خشونت استفاده میکند.