تعیین خصوصیات لاین‌های جدید نرعقیم برنج و اعتبارسنجی نشانگرهای مولکولی همبسته برای ‏تشخیص خلوص ژنتیکی بذرآن‌ها

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات برنج ایران (RRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، ا یران

2 موسسه تحقیقات برنج ایران (RRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، آمل، ایران

doi
10.30473/cb.2024.70720.1959
چکیده

استفاده از پدیده هتروزیس در فناوری برنج هیبرید یکی از راه‌های دست‌یابی به افزایش عملکرد در واحد سطح است و ارقام برنج هیبرید موجب افزایش ۳۰-۲۰ درصدی عملکرد نسبت به ارقام اصلاح شده پر محصول می‌گردد. در این مطالعه، خلوص 18 لاین نرعقیم سیتوپلاسمی ایرانی و خارجی و نگهدارنده آن‌ها به همراه یک لاین نرعقیم ژنتیکی به نام TG51 با استفاده از نشانگرهای مولکولی مبتنی بر PCR ارزیابی شد. این لاین‌ها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار کشت و سپس خلوص آن‌ها با استفاده از نشانگرهای مولکولی اختصاصی، ارزیابی شد. مقایسه میانگین صفات نشان داد که لاین‌‌های برتر از نظر صفات موردمطالعه به ترتیب لاین‌‌های نرعقیم IR58025A، فجر A و ندا A بودند. جهت بررسی خلوص بذور والد CMS و تمایز بین لاین نرعقیم و نگهدارنده آزمایشات مولکولی با استفاده از ۴ نشانگر مبتنی بر PCR انجام شد. در نشانگر ترکیبی CMS و RG136 و همچنین نشانگر RMT6 بیشترین تمایز بین لاین‌‌های CMS-WA و نگهدارنده حاصل شد و در منابع دیگر نرعقیمی کارایی نداشتند. اما نتایج حاصل از باند‌های تولیدی نشانگر drrcms نشان داد که این نشانگر می‌تواند به خوبی بین تمامی لاین‌‌های نرعقیم سیتوپلاسمی از منابع مختلف Gambiaca, Arc, WA و نگهدارنده تمایز ایجاد کند؛ لذا از این نشانگر می‌توان در تست خلوص ژنتیکی و تشخیص آلودگی‌‌های احتمالی در بذور والدینی استفاده کرد.