بررسی تطبیقی و انتقادی دیدگاه عماره نومعتزلی و آیتالله مصباح دربارۀ اسلامیسازی علوم
doi
10.22034/kalam.2024.539چکیده
برای احیای نقش دین در زمینه علوم و مقابله با علوم سکولار برخی از اندیشمندان مسلمان، بر اسلامیسازی علوم تأکید دارند. بر این اساس، بررسی و انتخاب متقنترین نظریه در زمینۀ یادشده ضرورت دارد. محمد عماره نومعتزلی و آیتالله مصباح برای اسلامیسازی علوم نظریاتی را مطرح کردهاند. در این پژوهش، با روش توصیفی و تحلیلی با تمرکز بر آثار این دو شخصیت به بررسی تطبیقی و انتقادی آرای آنها در زمینه پیشگفته میپردازیم. تقسیم علوم به علوم خنثی و علوم دارای قابلیت دینی شدن و اسلامیسازی علوم قسم دوم در پرتو اسلامیسازی مبانی معرفتشناختی، هستیشناختی، انسانشناختی، دینشناختی و ارزششناختی آنها و اسلامیسازی بخش کاربردی علوم از مشترکات دیدگاه این دو اندیشمند است. از نقاط افتراق آرای این دو متفکر میتوان به مواردی مانند باور آیتالله مصباح به منبع بودن سنت اهلبیت (علیهمالسلام) برای اسلامیسازی علوم و عدم باور عماره به آن و دیدگاه آیتالله مصباح درباره خنثی بودن بخش توصیفی علومانسانی نسبت به اسلامیسازی و خنثی نبودن آن از دیدگاه عماره است. موجه نبودن دیدگاه آیتالله مصباح و عماره در زمینه خنثی بودن علوم طبیعی نسبت به اسلامیسازی از دیگر نتایج این پژوهش است.
