فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مساله اصلی مقاله پیش رو، تحلیل محبت (مِهر) خداوند به موجودات و پیامدهای این محبت است. اطلاق صفت مهر الهی گرچه به لحاظ عقلی برای خداوند محال نیست اما بواسطه‌ی انفعال و تأثری که در نگاه نخست از این واژه به ذهن تداعی می‌شود، در کلام اسلامی کمتر به آن توجه شده و گویا شأن خدا بالاتر از آن است که نسبت به مادون خود متأثر شود؛ از اینرو عموماً حب خداوند به هدایتگری الهی، اراده خیر خداوند به بندگان و رحمت تحویل برده شده است. اما از منظر عقلی، خاستگاه حقیقی حب، محبت خداوند به خود، بعنوان مجمعِ همه کمالات وجودی، و در نتیجه محب سایر موجودات به معنای ارتباط وجودی با آنهاست. خداوند به جهت علم به خود و مرتبه وجودی اش، عاشق خود بوده و موجوداتی که عین ربط وجودی به اویند نیز محبوب خداوند قرار دارند. از لوازم چنین محبتی می‌توان به فرعیت مهر ما نسبت به مهر خداوندی، تلازم آفرینش گری و خلقت با محبت الهی، شفقت و همدلی نسبت به دیگران و اطلاق محبت الهی اشاره کرد. این نوشتار با روش توصیفی -تحلیلی به معناشناسی محبت الهی و تحلیل پیامدهای آن می‌پردازد.