فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از ابومِخنَف لوط بن یحیی ازدی متوفی 157 ق کتاب‌های متعددی به یادگار مانده است، یکی از آثار او که فقط در کتاب الذریعه آقابزرگ تهرانی از آن نام برده شده است کتاب «مولد امیر المؤمنین (ع)» است. از مولودنامۀ حضرت امیرالمؤمین (ع) منسوب به لوط بن یحیی ازدی و ترجمۀ محمدتقی موسوی نسخه‌ای در فهرست کتابخانۀ آیت‌الله گلپایگانی به شماره 8246- 96/56 ثبت شده است؛ همچنین نسخه‌هایی از این اثر در شهرستان دشتستان که هم‌چنان سنت‌مولودی‌خوانی در آنجا پابرجا است وجود دارد. نگارنده در این مقاله با شیوۀ توصیفی تحلیلی به بررسی و تحلیل این مولودنامه پرداخته است؛ همچنین به بیان ویژگی‌ها و نواقص و ابعاد ناشناختۀ این اثر در سه سطح زبانی و نحوی و بلاغی می‌پردازد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که این مولودنامه با موضوع آفرینش پیامبر (ص) و امام علی (ع) قبل از خلقت حضرت آدم (ع) شروع می‌شود؛ سپس به داستان ولادت امام علی (ع) تا هجرت ایشان از مکه به مدینه و توطئه‌های قریش می‌پردازد و در نهایت با موضوع ازدواج آن حضرت با حضرت فاطمۀ زهرا (س) خاتمه می‌یابد. باوجود تشکیک در صحّت ادعای «محمّد تقی موسوی» در ترجمۀ مولودنامۀ حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) اثر «ابومِخنَف»؛ ولی ترجمۀ او به‌خاطر ویژگی‌های زبانی و نحوی و بلاغی‌اش و اشعار پرمعنایی که به متن افزوده است در نوع خود اثری ارزشمند است.