سیاست شادی در تلویزیون جمهوری اسلامی ایران بعد از انقلاب: تحلیل کمّی برنامههای اعیاد ملی و مذهبی 1396-1395
نویسندگان
1 استاد گروه ارتباطات
2 دانشجو دکتری ارتباطات
doi
10.22034/jcsc.2021.524934.2347چکیده
موضوع شادی و کنشهای شاد در حوزه عمومی ایرانی همواره مورد بحث قرار گرفته است. گذشته از انطباق مصادیق شادی مصطلح میان فقها،با پروبلماتیک شادی در ادبیات جامعه شناسان ایرانی و عامه مردم،در حوزه عمومی ایرانی تشیع به دلیل خاستگاه تاریخی و هویتی در بسیاری از موارد به عنوان شکلدهنده کنترل بر شادی دانسته شده است. پنج دال اساسی گفتمان فقهی که در اشتراک با کنشهای شاد و جشنی است موسیقی،رقص،نوشخواری،اختلاط زن و مرد،و بازی و شرطبندی هستند. از آنجا تلویزیون ایران وضعیتی ویژه در روابط سهجانبه میان دین،دولت و وسایل ارتباطجمعی دارد،نگاهی گفتمانی به وضعیت شادی در برنامه های اعیاد می تواند نسبت گفتمانی شادی با حوزههای اجتماعی را روشن سازد. در ابتدا و برای مشخص شدن ساختار کلی توزیع برنامهها در تلویزیون میتوان این پرسش را مطرح کرد که در ایامی که فرهنگ رسمی به عنوان موسم شادی کردن معرفی میکند توزیع برنامهها به لحاظ کمّی چه ساختاری دارد.این تحلیل گونهشناسی برنامههای ایام شاد در تلویزیون را به دست میدهد و علاوه بر این به نحو آشکاری بیانگر تنوعی ویژه در زیرگروههای موضوعی مرتبط با امور عمومی و مذهب است. از دیگر ویژگیهای مهم این کنداکتور درهمامیزی موضوع مذهب با موسیقی است. بلحاظ توزیع عمومی/تجاری،تلویزیون در مجموعِ دوشبکه کنداکتوری به شدت قطبی شده دارد. رقیب برنامههایی که در خوشه مربوط به شادیهای عرفی قرار میگیرند بیش از همه برنامه های مربوط به امور عمومی و سیاسی است.این تحلیل همچنین میتواند تا حدودی نشان دهد که در مورد برخی دالهای شادی کنترل و حذف سیستماتیک اتفاق افتاده است.