فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی شرح مخزن الاسرارِ محمد بن لاد دهلوی می پردازد و ضمن معرفی بیشتر این شرح، به برخی از لغزش‌ها و خطاهای شارح در توضیح ابیات متمرکز می‌شود. در بین شروح قدیمیِ مخزن الاسرار، چند شرح از شهرت بیشتری برخوردار شده‌اند، مشهورترین آنها شرح محمد بن قوام بلخی معروف به کرّی است، پس از آن، شرح قاضی ابراهیم تتوی اهمیت دارد، شرح حاضر از محمد بن لاد دهلوی نیز مورد نظر نظامی‌شناسان قرار گرفته است. البته این شرح در مقایسه با دو شرح دیگر، لغزش‌های زیادی دارد و در این پژوهش، برخی از این خطاها بررسی می‌شود. هدف اصلی پژوهش حاضر پرداختن به همین لغزش‌ها و خطاهاست. پژوهش حاضر به شیوۀ توصیفی، مقایسه‌ای و تحلیلی، مبتنی بر اسناد و نسخ خطی انجام شده، که پس از بررسی نسخۀ خطی شرح مخزن الاسرار محمد بن لاد دهلوی، به ارزیابی و تحلیل اجمالی آنها می‌پردازد. لغزش و خطا در معنای ابیات، اشارات و تاویل‌های آن نشان می‌دهد که محمد دهلوی دریافت دقیقی از این ابیات ندارد و فارغ از ضعف جمله‌بندی و ساختارهای ظاهری کلام، در تشخیص اغراض نظامی مانند شارحان دیگر عمل نکرده و شرح او چندان فاضلانه و پرمغز نیست.