فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پروانه جوانه خوار بلوط Tortrix viridana (Lep. Tortricidae)، یکی از آفات مهم جنگل‌های زاگرس است. به منظور کنترل شیوع این آفت و جلوگیری از بروز خسارت به درختان بلوط زاگرس که از لحاظ اقتصادی دارای اهمیت ویژه‌ای هستند، بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های پروانه جوانه خوار بلوط در جنگل‌های بلوط شمال غرب ایران، انجام شد. نمونه‌های مورد بررسی T. viridana از گونه میزبان بلوط Quercus branti و از مناطق جنگلی استان‌های آذربایجان غربی، لرستان، کردستان و کرمانشاه جمع آوری شدند. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی از ژن rDNA 28s هسته‌ای با طول bp 850 استفاده شد. نمونه‌برداری از قسمت سر و تنه حشره کامل انجام شد. استخراج DNA به روشCTAB انجام گرفت و سپس توالی‌یابی قطعه ژنی هسته‌ای28S rRNA انجام شد. توالی‌های DNA با استفاده از نرم افزار Bioedit ویرایش شدند و همردیفی با نرم افزار MegaX و درخت فیلوژنتیک به روش neighbor-joining با تکرار 1000 و با نرم افزار MegaX ترسیم شد. نتایج درخت فیلوژنتیک نشان داد که نمونه‌های مختلف پروانه جوانه خوار بلوط بر اساس فاصله جغرافیایی دارای تنوع ژنتیکی هستند. ارزیابی ساختار ژنتیکی جمعیت‌ها و برسی شاخص‌های Fst و Nm نشان داد که به دلیل جریان ژنی کم مابین جمعیت‌ها، تنوع ژنتیکی بین جمعیت‌ها بیشتر از درون جمعیت‌ها است. هم‌چنین مارکر 28s چون جزء مارکرهای حفاظت شده می‌باشد توانسته به خوبی بین جمعیت‌ها تفرق ایجاد کند و تنوع ژنتیکی را به درستی نشان دهد. نتایج این تحقیق می‌تواند در به‌کارگیری روش‌های مورد استفاده شیمیایی و بیولوژیک جهت کنترل این آفت مورد استفاده قرار گیرد.