جوانه‌زنی ارقام ایرانی و اروپایی جو در شرایط تنش شوری و ارتباط آن با پروتئین‌های ذخیره‌‏ای بذر

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه ‏رازی، کرمانشاه، ایران.

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه ‏رازی، کرمانشاه، ایران.

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه ‏رازی، کرمانشاه، ایران.

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه ‏رازی، کرمانشاه، ایران.

5 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه ‏رازی، کرمانشاه، ایران.

6 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه ‏رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.30473/cb.2023.69761.1932
چکیده

جوانه‌زنی و سبز‌شدن یکی از مهم‌ترین مراحل رشد گیاه زراعی است. لذا جوانه‌زنی مناسب در محدوده وسیعی از شرایط محیطی برای استقرارگیاهچه ضروری است. در این تحقیق، 20 رقم جو ایرانی و 24 رقم جو اروپایی، به منظور بررسی تحمل تنش شوری در مرحله جوانه‌زنی، در سه سطح شوری (100، 200 و 300 میلی مولار کلریدسدیم) و شاهد (آب مقطر) به صورت آزمایش فاکتوریل براساس طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در اتاقک پرورش قارچ با شرایط دما و نور قابل کنترل و شرایط استریل واقع در مرکز خدمات کشاورزی نوسود و هم‌چنین توسط نشانگر پروتئینی در آزمایشگاه بیوتکنولوژی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی ارزیابی شدند. نتایج تجزیه واریانس صفات مرتبط با جوانه زنی نشان داد که اثر شوری، اثر رقم و اثر متقابل شوری× رقم برای سایر صفات مورد بررسی معنی‌دار شد. با افزایش شدت تنش شوری از صفر تا 300 میلی‌مولار، کلیه صفت‌ها و شاخص‌ها به‌جز میانگین زمان جوانه‌‌زنی کاهش یافتند. درصد جوانه‌زنی همبستگی مثبت و معنی‌داری با طول کل گیاهچه، طول ساقه‌چه، شاخص بنیه بذر، میانگین سرعت جوانه زنی و شاخص سرعت جوانه‌زنی داشت. تجزیه رگرسیون گام‌به-گام صفات مختلف با نشانگرهای پروتئینی نشان داد در مجموع 13 نوار مرتبط با صفات مختلف بودند. بیشترین ارتباط معنی‌دار با صفات مربوط به نشانگر‌ 60 کیلودالتون بود که با چهار شاخص بنیه بذر، میانگین سرعت جوانه‌زنی، طول ساقه‌چه و طول کلئوپتیل مرتبط بود. پس از مطالعات اعتبارسنجی و تأیید نتایج، می‌توان از نشانگرهای شناسایی شده در گزینش به کمک نشانگر برای صفات مرتبط استفاده نمود.