فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر تلاشی است در راستای تحلیل گفتمانی آگهی‌های درگذشت منتشر شده در روزنامه‌های ایران. صرف نظر از تفاوت‌های خرده‌فرهنگی، تنوع مذهبی و تفاوت‌های اعتقادی، ایرانیان به‌طور سنتی توجه ویژه‌ای به متوفیان و مراسم تدفین خود داشته‌اند. آگهی های ترحیم همیشه جزء لاینفک مراسم پرسه و تشییع جنازه بوده است و معمولاً برای اعلام خبر فوت عزیزان متوفی از طریق مطبوعات و رسانه های دیگر، به منظور انتشار اخبار تقریباً به همه بستگان و دوستان و سپس انجام اقدامات مربوط به تشییع و تدفین استفاده می شود. برای انجام این پژوهش، پس از بررسی کامل ادبیات پژوهشی مربوطه، پنجاه آگهی درگذشت در سه روزنامه معروف ایران (همشهری، کیهان و اطلاعات) در دو هفته متوالی در مرداد ۱۴۰۳ انتخاب شد. معیار تحلیل گفتمان بر اساس رویکرد تحلیلی ویشنفسکی (۲۰۰۶) بود و ویژگی های مختلف گفتمان همراه با تحلیل های لغوی، نحوی، معنایی و سبکی مورد توجه قرار گرفت. نتایج نشان داد که آگهی‌های درگذشت در روزنامه‌های ایران از تنوع نحوی، هماهنگی واج‌شناختی و زبان موزون برخوردار است که چاشنی ادبیات فارسی و باورهای دینی را نیز به آن اضافه می‌کند.همچنین به واسطه تحلیل آگهی های درگذشت منتشر شده و چاپی، ویژگی های فرهنگی، اجتماعی، خانوادگی و سایر ویژگی های فردی متوفی قابل تشخیص است. این گفتمان که بیانگر ارتباط دقیق طراحی‌شده بین آگهی دهندگان و مخاطبان است، از راه‌های مستقیم و غیرمستقیم برای تبادل اطلاعات فراوان در تعداد کلمات تقریباً محدود، فضای محدود و به شیوه‌ای خواننده پسند و با بهره جستن از زبانی ساده استفاده می‌کند. یافته‌های پژوهش حاضر می‌تواند در مطالعات میان فرهنگی، پژوهش تحلیل گفتمان، و بررسی‌های زبان‌شناختی به‌طور کلی و مطالعات فرهنگ ایرانی تدفین، مراسم و ترحیم به‌طور خاص مورد استفاده قرار گیرد.