استخراج نشانگرها و مصادیق مسئولیت‌پذیری اجتماعی در نامة سی‌ویک نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/nahj.2024.28946.3030
چکیده

انسان موجودی اجتماعی که در اجتماع زندگی می­‌کند و باید رفتار مسئولانه که از شاخص­‌های انسان کامل می‌­باشد، در او تقویت گردد، این مهم در جوامع اسلامی از طریق شناسایی مصادیق مسئولیت‌­پذیری اجتماعی از منابع دینی و گنجاندن آن در برنامه­‌های مختلف تربیتی صورت می­‌گیرد. بر این اساس، هدف این پژوهش شناسایی نشانگرها و مصادیق مسئولیت‌­پذیری اجتماعی از منظر آموزه­‌های ارزشمند و غنی نامة 31 نهج‌­البلاغه بود. رویکرد پژوهش ترکیبی (کیفی و کمی) و روش پژوهش مطالعه موردی کیفی بود. برای تحلیل یافته‌­ها از تحلیل مقوله‌ای استفاده شد. برای تعیین اعتبار یافته‌­ها از شاخص­‌های اعتبار، اطمینان، تأیید­پذیری و انتقال‌­پذیری استفاده شد. بر­اساس تحلیل یافته­‌ها 5 مقوله‌محوری شامل خدمت به هم نوع و توسعه اجتماعی، کسب تجربه اجتماعی، توجه به شرایط و موقعیت و زمینه اجتماعی، حل مسائل افراد آسیب‌­پذیر و تلاش برای پیشرفت و آینده جامعه به‌عنوان نشانگرهای مسئولیت­پذیری اجتماعی استخراج شدند و تعداد 25 مصداق برای نشانگرها شناسایی شد و میزان تناسب مصادیق با نشانگرها از منظر صاحب­نظران 0.92 صدم بود.