فضای شهری متاثر از فرهنگ اجتماعی: با بهره گیری از روش تئوری زمینه ای، مطالعه موردی: محله خواجه خضر کرمان

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، واحد شهید حاج قاسم سلیمانی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 گروه علوم اجتماعی و جامعه شناسی، واحد شهید حاج قاسم سلیمانی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

3 گروه شهرسازی، واحد شهید حاج قاسم سلیمانی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2023.310676.3367
چکیده

فرهنگ در زندگی روزمره مردم بسیار تاثیرگذار است. صاحب نظران بسیاری به فرهنگ ازدریچه بعدی اجتماعی نگاه کرده‌اند و فرهنگ اجتماعی را مجموعه‌ای از رفتارهای روزمره مردم دانسته اند. فضاهای شهری ظرفی برای شکل گیری رفتار هستند. امروزه در نگاه به شهرها آنها را عاری از جنبه‌های انسانی می‌توان دید، چه نگاه به ساخت و ساز شهری نگاهی صرفاً کالبدی است و کمی؛ و از احیای روح فرهنگی اجتماعی بافت‌های کهن، هیچ اثری نیست. پژوهش پیش رو به دنبال یافتن تاثیر فرهنگ اجتماعی ساکنین محله‌های قدیمی بر فضاهای شهری محل زندگی‌شان است از طریق مدل زمینه ای دارد. روش پژوهش کیفی است. داده در این مطالعه با انتخاب 29 نفر از ساکنین محله به روش گلوله برفی و به وسیله مصاحبه نیمه ساختار یافته به دست آمده است، ضمن اینکه جمع‌آوری داده تا زمان رسیدن به اشباع نظری ادامه داشته است. یافته‌ها نشان می‌دهند فرهنگ اجتماعی در فضاهای شهری محله خواجه خضر کرمان تاثیرگذار بوده و چگونگی آن در یک مدل زمینه ای شامل مقوله‌های شرایطی، تعاملی، پیامدی به تصویر درآمده است. این تاثیرگذاری تحت شرایط محله مرکزی برای زندگی(زندگی جمعی)، ارتقاء بعد کیفی زندگی، سرزندگی و ارتباط و در تعامل با تعلق و همبستگی( تعلق پذیری)، مشارکت و جامعه پذیری و مفهوم عضویت در خانواده بزرگ به ظهور رسیده و نهایتاً زیست امیدوارانه به عنوان پیامد شرایط و تعاملات مطرح شده خواهد بود. یافته‌های مطالعه حاضر خواهند توانست به عنوان مبانی پایه به جهت ساخت‌های جدید و همچنین در بحث بارآفرینی بافت‌ها مورد توجه و استفاده قرار گیرد.