فرهنگ و انسجام اجتماعی در ایران : گذشته و حال

نویسندگان
doi
چکیده

در این مقاله مؤلف ضمن طرح کلیاتی درباره ارتباط فرهنگ با امنیت در قالب مفهوم بنیادین انسجام فرهنگی، به دو واقعیت به ظاهر متضارب اشاره می‏ نماید. (1) وجود انسجام فرهنگی پیش شرط اولیه توسعه در حوزه ‏های سیاسی واقتصادی به شمار می‏ رود و از این حیث حفظ و صیانت از آن ضروری می‏ نماید. (2) واقعیات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی غالبا متحول بوده و در نتیجه با ایجاد فضا و شرایط تازه در مقام تقابل با انسجام های پیشین برمی‏ آیند و خواهان تغییر آنها می‏ شوند. نتیجه آن‏که مؤلف قایل به الگوی انسجام فرهنگی پویا با عنایت به ارزش هاواصول درونی شده که مطابق آن جامعه ایرانی به دلخواه خود و مطابق اصول اولیه‏ اش اقدام به تأسیس نهادهای تازه برای پاسخ‏گویی به نیازهای جدید جامعه می‏ نماید و از طریق یک مدیریت فرهنگی قوی، سطح تازه ‏ای از انسجام فرهنگی را ایجاد می ‏نماید، انسجامی که متحول بوده و در برهه ‏های بعدی اصلاح خواهد شد. در همین زمینه مؤلف با سیر در تاریخ ایران و شناخت نهادهای سنتی‏ از قبیل مساجد، بازار و خانواده به نهادهای تازه تأسیس‏ شده ‏ای چون فرهنگ سراها اشاره می‏ کند و این‏که چگونه می ‏توان با ایجاد همگرایی لازم بین آنها - مثلا تنظیم کارکردهای فرهنگی مساجد و فرهنگ سراها - به انسجام فرهنگی مناسبی ویژه عصر حاضر دست یافت.