روشهای بیان مفهوم جمع در زبان تاتی
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، ,واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.30465/lsi.2025.51134.1793چکیده
زبانهای دنیا، با روشهای مختلف مفهوم جمع را نشاندار میکند. تعدادی از این روشها ساختواژی، تعدادی نحوی و بعضی واژگانی هستند. پرسش این تحقیق آنست که در زبان تاتی، از مجموع زبانهای ایرانی شاخۀ شمالغربی، مفهوم جمع به چه روشی بیان میشود؟ زبان تاتی مورد بررسی این پژوهش، گونۀ دروی از گونههای تاتی رایج در روستای درو derav از روستاهای بخش شاهرود خلخال است. در این زبان، روشهای ساختواژی، ساختواژی- نحوی، مطابقۀ فعلی و مطابقۀ ضمیری، مضاعفسازی، ترکیب و نیز روش واژگانی برای بیان مفهوم شمار جمع به کار میروند. دادههای این تحقیق به روش میدانی جمعآوری شده و در تحلیل از شّم زبانی نگارنده که خود گویشور تاتی است، نیز استفاده شده است. در این زبان، نامهای خانوادگی و نیز اندامهای بدن، هر کدام روش خاصی برای بیان جمع دارند که در هیچ بافت دیگری آن روش به کار نمیرود. رعایت ساخت ارگتیو در این گویش باعث شده، اسمها و ضمایر جمع دو شکل فاعلی و غیرفاعلی داشته باشند. مطابقه فعلی و ضمیری در این گویش اجباری است. تعدادی از روشهای بیان جمع در این گویش مختص انسان است و برای اشیاء و جاندار به کار نمیرود. شمار در این زبان یک مقولۀ دستوری اجباری است و رعایت نکردنش موجب بدساختی میشود.
