تعبیه گراف دانش به منظور بهبود سامانههای پرسش و پاسخ فارسی
نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی امیرکبیر
2 دانشکده مهندسی کامپیوتر
doi
10.30465/lsi.2025.50863.1791چکیده
با ذخیره دادهها در گرافهای دانش میتوان علاوه بر روابط صریح، روابطی ضمنی را نیز حدس و بازیابی کرد. این ویژگی به سامانههای پرسش و پاسخ این امکان را میدهد که فراتر از آنچه از سهگانههای گراف دیدهاند به چالش کشیده شوند. تعبیه گراف دانش یا نمایش گرهها و یالهای گراف در قالب بردارهای عددی، به همین منظور صورت میپذیرد. در این مقاله مسئله پاسخ به پرسشهای فارسی با استفاده از تعبیه گراف دانش فارسی بررسی شده است. مدلهای مختلفی برای تعبیه گراف دانش آموزش داده شدهاند تا هویت پیدا و نهان گرهها را در قالب بردار بازنمایی کند. از سوی دیگر با استفاده از مدل های زبانی، پرسشهای فارسی به گونهای تعبیه میشوند که نمایانگر یال ضمنی و یا عینی بین هر پرسش و پاسخ مربوطه باشد. با این رویکرد میتوان به پرسشهایی پاسخ داد که مستقیماً سهگانه مربوطه در گراف آورده نشده است و همچنین پا را فراتر گذاشته و به پرسشهای پیچیدهتر که نیازمند طی چندین یال است نیز، پاسخ مناسب داد. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی مبتنی بر تعبیه گراف دانش فارسی فارس-ویکی-کیجی برای پاسخگویی به پرسشهای فارسی، نشاندهنده دقت ۸۵ درصد بر روی مجموعهداده پرسش و پاسخ ساده و پیچیده به زبان فارسی میباشد.با ذخیره دادهها در گرافهای دانش میتوان علاوه بر روابط صریح، روابطی ضمنی را نیز حدس و بازیابی کرد. این ویژگی به سامانههای پرسش و پاسخ این امکان را میدهد که فراتر از آنچه از سهگانههای گراف دیدهاند به چالش کشیده شوند. تعبیه گراف دانش یا نمایش گرهها و یالهای گراف در قالب بردارهای عددی، به همین منظور صورت میپذیرد. در این مقاله مسئله پاسخ به پرسشهای فارسی با استفاده از تعبیه گراف دانش فارسی بررسی شده است. مدلهای مختلفی برای تعبیه گراف دانش آموزش داده شدهاند تا هویت پیدا و نهان گرهها را در قالب بردار بازنمایی کند. از سوی دیگر با استفاده از مدل های زبانی، پرسشهای فارسی به گونهای تعبیه میشوند که نمایانگر یال ضمنی و یا عینی بین هر پرسش و پاسخ مربوطه باشد. با این رویکرد میتوان به پرسشهایی پاسخ داد که مستقیماً سهگانه مربوطه در گراف آورده نشده است و همچنین پا را فراتر گذاشته و به پرسشهای پیچیدهتر که نیازمند طی چندین یال است نیز، پاسخ مناسب داد. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی مبتنی بر تعبیه گراف دانش فارسی فارس-ویکی-کیجی برای پاسخگویی به پرسشهای فارسی، نشاندهنده دقت ۸۵ درصد بر روی مجموعهداده پرسش و پاسخ ساده و پیچیده به زبان فارسی میباشد.