بررسی اثربخشی استفاده از سامانده‌های ترسیمی در آموزش درک‌مطلب زبان فارسی به فارسی‌‎آموزان غیرایرانی

نویسندگان

1 دانشکده ادبیات گروه زبانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران ایران

2 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، بنیاد سعدی

3 دکترای زبان‌شناسی همگانی، بنیاد سعدی

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‌زبانان، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.30465/lsi.2025.49278.1768
چکیده

خواندن و درک مطلب یکی از اهداف آموزشی هر برنامه درسی است که راهبردهای مختلفی برای تدریس آن به‎ کار گرفته می ‎شوند. سامانده ‎های ترسیمی، یکی از این راهبردها هستند که ریشه در نظریه طرحواره ‎ها دارند و هدف آنها سازماندهی و ارائه دانش است. پژوهش حاضر، به منظور تعیین تأثیر راهبرد سامانده‎ های ترسیمی بر پیشرفت مهارت خواندن و درک مطلب فارسی‎آموزان خارجی انجام گرفت. این پژوهش از نوع کمی و شیوه گردآوری اطلاعات آن نیز به صورت میدانی است. آزمودنی‎های این پژوهش شامل 15 نفر از فارسی‎آموزان سطح میانی و فوق میانی بود که در نیمسال دوم سال تحصیلی 98_97 در مقطع کارشناسی‎ارشد رشته آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‎زبانان در دانشگاه علامه طباطبایی مشغول به تحصیل بودند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش متون آموزشی، آزمون‎های درک مطلب و سامانده‎های ترسیمی بود. برای اجرای این پژوهش، ابتدا یک متن فارسی به روش سنتی به آزمودنی‎ها تدریس شد و سپس آزمون درک مطلب از آنها گرفته شد. پس از آشناسازی آزمودنی‎ها با راهبرد سامانده‎های ترسیمی، متن دوم، که سطح دشواری آن مشابه متن اول بود، با استفاده از این سامانده‎ها به آنها تدریس شد و آزمون درک مطلب برای بار دوم از آنها گرفته شد. داده‎های به دست آمده با استفاده از آزمون t زوجی تجزیه و تحلیل شد. نتایج حاصل از آزمون t زوجی نشان داد که تفاوت معناداری بین میزان درک مطلب فارسی‎آموزان در روش سنتی و روش سامانده‎های ترسیمی وجود دارد؛ به بیان دیگر هنگام استفاده از سامانده‎های ترسیمی زبان‎آموزان درک مطلب بهتری از متن داشتند.