ارتباط عوامل توپوگرافی و تنوع گیاهان در جنگلهای شرق دودانگه ساری، استان مازندران
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی نوشهر
doi
2811چکیده
تنوع گونهای گیاهان در یک اجتماع در پاسخ به عوامل توپوگرافی تغییر میکند. هدف از این مطالعه بررسی اثر عوامل توپوگرافی مانند ارتفاع از سطح دریا، جهت دامنه و درجه شیب روی تنوع گونهای گیاهان در منطقه جنگلی دودانگه واقع در جنوب شهرستان ساری بود. با نمونهبرداری از پوشش گیاهی منطقه توسط کوادراتهای 400 مترمربعی، 237 گونه گیاهی شناسایی شد. کل کوادراتها به 7 طبقه ارتفاعی، 3 طبقه از نظر درجه شیب و 8 طبقه از نظر جهت دامنه تقسیم شدند. آنالیز تابع تشخیص نشان داد که اولین عامل تعیین کننده در تفکیک جوامع گیاهی، ارتفاع از سطح دریا است. شاخصهای رایج تنوع گونهای و یکنواختی در هر طبقه محاسبه گردید و نمودارهای آن رسم شد. بیشترین تنوع (5/1 تا 6/1 برای شاخص شانون در پایه لگاریتمی 10) و بیشترین یکنواختی (38/0 تا 42/0 برای شاخص اسمیت و ویلسون) در طبقات ارتفاعی متوسط بدست آمد. تنوع کمتر دامنههای شمالغربی نسبت به دامنههای جنوبی، جنوبشرقی و جنوبغربی، بدلیل دمای کمتر و سرمای زودرس شیبهای شمالغربی است که باعث از بین رفتن قسمتهای هوایی غیرخشبی درختان و سایر گیاهان و در نتیجه تنوع کمتر میشود. تفاوت تنوع در درجات شیب و در تیپهای مختلف گیاهی از نظر آماری معنیدار نبود. بنابراین، میتوان نظریه پیوستگی گلیسون را در مقیاس مورد مطالعه تأیید کرد.