مقدمه‌ای بر فرآیند طراحی و تولید پایگاه‌داده‌ی گفتار هیجانی فارسی معیار

نویسندگان

1 مؤسسه آموزش عالی علوم‌شناختی، تهران، ایران

2 مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه امیرکبیر، تهران، ایران

doi
10.30465/lsi.2025.50640.1787
چکیده

محرک‌های محیطی مختلف قادرند تا حالت هیجانی انسان را تحت تأثیر قرار داده و آنرا تغییر دهند. گفتار به دو طریق کلامی بواسطه‌ی واژگان و نحو و همچنین غیرکلامی بواسطه‌ی لحن و آهنگ گفتار، تغییرات حالت هیجانی را بیان می‌کند. لحن و آهنگ گفتار داری نقش پیرازبانی هستند و معنای گفتار را دستخوش تغییر می‌کنند. پردازش و مطالعه‌ی کمّی هیجان نخستین بار با مفهوم محاسبات عاطفی در علوم‌کامپیوتر مطرح شد. ایده‌ی اصلی این بود که ماشین بتواند حالت هیجانی انسان را بازشناسی و تفسیر کند و مطابق با آن پاسخ یا رفتار مناسب ارائه کند. مطالعه‌ی کمّی گفتار هیجانی با عنوان بازشناسی گفتار هیجانی شناخته می‌شود. بازشناسی یا دسته‌بندی گفتار هیجانی بدین معناست که بتوان حالت هیجانی گوینده را با استفاده از تحلیل انجام شده بر روی سیگنال گفتار مشخص کرد. نخستین گام برای انجام این گونه از مطالعات داشتن مجموعه‌ی دادگان غنی، استاندارد، با کیفیت و البته به تعداد مناسب برای ارزیابی الگوریتم‌های بازشناسی هیجان گفتار است. انواع گسترده و استاندارد مجموعه‌ی دادگان گفتار هیجانی به زبان‌های مختلف وجود دارند. عدم دسترسی پژوهشگران این حوزه به چنین پایگاه‌داده‌ای سبب شده است تا دانش ما پیرامون الگوهای هیجانی و تأثیر آن در زبان فارسی به وضوح آشکار نباشد. این نکته ضرورت وجود تهیه و تولید مجموعه‌ی دادگان گفتار هیجانی به زبان فارسی را نشان می‌دهد. در این مقاله قصد داریم فرآیند طراحی، تهیه و تولید مجموعه‌ی دادگان گفتار هیجانی فارسی معیار مشابه با مجموعه‌ی دادگان گفتار هیجانی برلین که قابلیت استفاده در مطالعات بازشناسی گفتار هیجانی را داراست تشریح کنیم.