ساخت فعل در گویش لری خرم‌آبادی و فارسی میانه پهلوی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته فرهنگ و زبان های باستانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.30465/lsi.2024.48941.1764
چکیده

پژوهش‌ مستقل دربارۀ گویش‌های امروزی و زبان‌های کهن در هر خانواده زبانی به نتایج مهمی می‌انجامد. با این حال برخی ابهامات در هر یک از این دو حوزه را نمی‌توان به تنهایی برطرف ساخت و نیاز است با بررسی گویش امروزی و زبان کهن، آن‌ها را به دو بال هم‌نوا بدل کرد که در کنار یکدیگر برای روشن ساختن دامنۀ وسیع‌تری از یک خانواده زبانی توانمند هستند. به این ترتیب، با بررسی چارچوب‌های آوایی، نحوی و معنایی امروزین می‌توان بر تیرگی‌های تاریخی زبان‌های باستانی پرتو افکند و با تکیه بر ساخت‌های دیرپا در زبان‌های کهن، از ابهامات موجود در گویش‌های رایج کاست. در مقالۀ حاضر انواع فعل از نظر زمان، وجه و نمود، ماده‌های ماضی و مضارع، فعل مجهول، صرف فعل بودن و ساخت مصدر در لری خرم‌آبادی در مقایسه با فارسی میانۀ پهلوی مورد بررسی قرار گرفته و نگارندگان کوشیده‌اند وجوه اشتراک و تمایز این گویش را تا حد امکان در نسبت با فارسی میانۀ پهلوی روشن‌ کنند. با توجه به آن که فارسی میانۀ پهلوی از جمله زبان‌های ایرانی میانۀ جنوب غربی و لری و زیرمجموعه‌های آن از جمله زبان‌های ایرانی نو جنوب غربی به شمار می‌روند، مقایسه این دو می‌تواند برای بررسی تحول زبان‌های ایرانی سودمند باشد.