بررسی تاریخی اسم فاعل دارای پسوند -tar- در ایرانی باستان

نویسندگان

1 گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30465/lsi.2025.45571.1688
چکیده

یکی از کاربردهای پسوند -tar- در هندوایرانی ساختن اسم فاعل است. کاربرد این پسوند به عنوان پسوند سازندۀ اسم فاعل پیشینۀ هندواروپایی دارد. این پسوند در بازسازی هندواروپاییِ آن دو شکل تکیه‌دار و بدون تکیه دارد و این دو شکل در سنسکریت ودایی، یونانی و لاتین نیز قابل پیگیری است که نشان‌دهندۀ پیشینۀ هندواروپایی این پسوند است. این دو شکل از اسم فاعل، علاوه‌بر تفاوت در جایگاه تکیه، از جنبۀ معنایی و نحوی نیز با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. هدف این مقاله پاسخ به این پرسش است که آیا در ایرانی باستان نیز می‌توان قائل به تمایز این دو شکل از اسم فاعل بود و اگر تمایزی وجود دارد به چه صورت است. به عبارت دیگر آیا قواعد نحوی، ساخت‌واژی و معنایی حاکم در ودایی در ایرانی باستان نیز صدق می‌کند یا خیر. آنچه در این مقاله نتیجه گرفته شده است بر مبنای بررسی تمامی شواهد موجود در ایرانی باستان است.

کلیدواژه‌ها