فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مقوله‌هایی که در چارچوب زبان‌شناسی پیکره‌ای مورد بررسی قرار گرفته، فعل مرکب است. افعال مرکب از دو بخش «جزء غیرفعلی» و «فعل سبک» تشکیل شده‌اند. در این پژوهش فراوانی افعال سبک از دو پیکرة تخصصی «پیکرة پژوهش‌نامه» و «پکا» (پیکرة کتاب‌های ایرانداک) استخراج شده است و فراوانی سه فعل سبک اول در این دو پیکره با فراوانی افعال سبک در یک پیکرة عمومی، یعنی «پیکرة متنی فارسی» مقایسه شده است. در این دو پیکرة تخصصی، که در مجموع نزدیک به هشت میلیون واژه در این پیکره‌ها موجود است، از میان افعال سبک «زدن»، «داشتن»، «کردن»، «سپردن»، «گرفتن»، «آمدن»، «دادن»، «افتادن»، «خوردن»، «کشیدن»، «آوردن»، «نمودن»، «رفتن»، «بردن» و «انداختن»، دو فعل سبک «کردن» با فراوانی 5848 و فعل «دادن» با فراوانی 5037، در رتبه اول و دوم از نظر فراوانی قرار دارند؛ فروانی این دو فعل سبک در پیکرة عمومی نیز بالا است و در رتبه‌های نخست قرار دارند. فعل سبک «گرفتن» با فراوانی 3246 در پیکره‌های تخصصی در رتبه سوم قرار دارد. حال آنکه در پیکرة عمومی، فعل سبک «گرفتن» ، از نظر فراوانی بعد از افعال سبک «کردن»، «دادن»، «داشتن» و «نمودن» قرار دارد. پس از استخراج فراوانی افعال سبک و بررسی آن‌ها، افعال مرکبی که با این سه فعل سبک (کردن، دادن و گرفتن) ساخته می‌شوند از نظر احتمال فاصله میان جزء غیرفعلی و فعل سبک در بافت تعریف‌شده (پنج نگاشت قبل و پنج نگاشت بعد از فعل سبک موردنظر) نیز مورد بررسی کلی قرار گرفتند. بررسی رفتار افعال مرکب پربسامد در پیکره‌های تخصصی نشان داد نویسندگان متون تخصصی، عمدتاً پژوهشگران، دانشجویان و استادان، کمتر تمایل دارند بین جزء غیرفعلی و فعل سبک فاصله بیاندازند و بنابراین، در بیشتر افعال مرکب جزء غیرفعلی و فعل سبک در کنار هم قرار می‌گیرند و مقوله و گروه نحوی میان آن‌ها قرار نمی‌گیرد. در حالیکه در متون عمومی احتمال اینکه نویسندگان گروه/ گروه‌های نحوی و مقولات گوناگون میان جزء غیرفعلی و فعلی قرار دهند بیشتر از متون تخصصی است.