رویکردی کمینهگرا به توزیع نشانه نفی در جملات پرسشی بلی – خیر در گویش دشتستانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استادیار زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه، ایران
3 استادیار زبانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
چکیده
پژوهش توصیفی - تحلیلی حاضر حاضر به بررسی توزیع نحوی نشانه نفی جمله در جملات پرسشی بلی ـ خیر در گویش دشتستانی میپردازد. در این گویش، نشانه نفیِ جمله علاوه بر جایگاه منضم به فعل، در جایگاه ماقبل متممهای گروهی جمله و همچنین ابتدای جملات پرسشی بلی ـ خیر قرار میگیرد. بر این اساس، با ارائه شواهدی چند، رفتار انتخابی این نشانه و نیز سازوکارهای حاکم بر توزیع آن در سلسلهمراتب جمله در دو جایگاه منضم به فعل و غیرمنضم به فعل از منظر برنامه کمینهگرای چامسکی (1995؛ 2001) تببین میگردد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نشانه نفی در جایگاه ماقبل فعل، «پیشوند منفی» و در جایگاه ماقبل متممهای گروهی، «جزء قیدی منفی» است که هر یک در گروههای جداگانهای تولید شده و با فعل در رابطه مطابقه شرکت میکنند. در جملات پرسشی بلی ـ خیر، نشانه نفی به عنوان جزء قیدی منفی از جایگاه هسته گروه نفیِ غیرمنضم به فعل حرکت میکند و در جایگاه هسته گروه متممنما قرار میگیرد تا ضمن اقناع معیار نفی، تعبیر پرسشی جمله را فراهم سازد. عدم تحقق این حرکت، ساختی غیردستوری تولید میکند.
