بازنمایی تیپهای هویتی در پروفایلهای تلگرامی، مبتنی بر رویکرد نشانهشناسی اجتماعی تصویر
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، فردوسی مشهد
2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22034/jcsc.2020.105302.1877چکیده
رسانههای اجتماعی- ارتباطی نوین دریچههای تازهای را بر زندگی شخصی و اجتماعی کنشگران اجتماعی گشودهاند. این رسانهها جدای از این که موجبات ارتباط آسان کاربران را در گسترههای وسیع زمان و مکانی با کمترین محدودیت فراهم میکنند، آنها را با ارزشها، باورها و سبکهای جدیدی از زندگی آشنا میسازند و امکان بروز جلوههای متنوعی از هویت شخصی را که شاید در عرصههای واقعی زندگی اجتماعی، مجال بروز نیابد، فراهم میآورند. از این رو دنیای مجازی فضای مناسبی برای بررسی و کشف هویتهای کاربران آن است. در همین راستا توجه به ماهیتهای نمادینی همچون تصاویر پروفایلهای کاربری میتواند به مثابه ابزاری برای بازنمود هویت، باورها و ارزشهای افراد تلقی شود. مطالعه حاضر با هدف کشف و بازنمایی تیپهای هویتپردازی کاربران شبکه اجتماعی- ارتباطی تلگرام، به تحلیل و سنخشناسی تصاویر پروفایلهای ایشان مبتنی بر روش نشانهشناسی اجتماعی تصویر پرداختهاست. بر پایهی یافتههای حاصل که در برگیرنده تحلیل بیش از 600 تصویر بوده است، هفت تیپ هویتی شامل هویتهای طبیعتگرا، عاطفهمدار، فردمحور، جمعنگر، واقعیتگرا، تخیلبرانگیز، معنویتگرا صورتبندی شد. هر کدام از تیپهای مذکور هویتی، بازنمایی ویژهای به لحاظ معنایی، ترکیبی و تعاملی دارند که به کاربران امکان انعطاف و قدرت مانور قابل توجهی در تصویرسازی خودِ مطلوب انگاشتهشدهشان در فضای مجازی دادهاست.