میثاق و تفسیرهای مختلف از آن نزد انبیای بنیاسرائیل
نویسندگان
1 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد، گروه فلسفه و ادیان، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 استادیار، گروه فلسفه و ادیان، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22059/jrm.2023.364085.630466چکیده
یهودیانِ دورۀ تبعید بهواسطۀ هشدارهایی که از انبیای پیش از تبعید دریافت کردند، از تنبّه و آگاهی نسبی برخوردار شده بودند. ظهور هشت تن از انبیای بنیاسرائیل به نامهای عاموس، هوشع، اشعیاء، میکاه، زفنیا، ناحوم، حبقوق و ارمیا که به انبیای ماقبل تبعید معروف هستند و رواج تعالیم آنها، موجد تحولات بسیاری در حیات دینی یهودیان شد. از میان این انبیا، عاموس، هوشع، اشعیاء و ارمیا، یهودیان را به درک عمیق خدا و رعایت نظام اخلاقی جدید دعوت نمودند و میثاق را با دلالتهای روشنتری احیا کردند. هدف پژوهش حاضر، بررسی برداشت و تفسیر این چهار نبی از میثاق و تبیین شباهتها و تفاوتهای آنها در تفسیر میثاق با استفاده از منابع مکتوب، بهویژه عهد عتیق، براساس تطبیق دادهها و تحلیل آنهاست. یافتهها حاکی از این هستند که در موضوع میثاق، باوجود توافق دربارۀ اصل موضوع، این چهار نبی در تفسیر آن تفاوت و تنوع آراء دارند. عاموس، نخستین نبی از انبیای بزرگ دوره ماقبل تبعید، مفهوم میثاق را با عدالت الهی گره زدهاست. حال آنکه هوشع نبی این آموزه را براساس احساسات عاطفی، اشعیای نبی بر اساس قداست خداوند و ارمیای نبی، فراتر از اینها، بر بنیاد معنویت تفسیر کردهاست. به عبارت دیگر، هوشع با مشکل عشق دستوپنجه نرم میکرد، عاموس و اشعیاء با عدالت و قداست هماوردی میکردند و ارمیا بخشی از مناقشه را با تجدید عهد قابل حل میدانست.