فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی تغییرات درزمانی نظام واکه‌ای زبان فارسی از ایرانی باستان به فارسی میانه، فارسی دری و به فارسی امروز، توصیف چگونگی رخداد آنها و تحلیل چرایی وقوع آنها در چارچوب نظریة بهینگی پرداخته‌است. این تغییرات از نوع نظام‌مند مستقل‌از‌بافت هستند که در قالب جابه‌جایی‌های زنجیری در فضای واکه‌ای شکل‌گرفته‌اند و نتیجة آنها ایجاد نظام واکه‌ای متقارن‌تر به ‌لحاظ تمایزهای کیفی واکه‌های ساده و ازمیان‌رفتن نقش واجی واکه‌های مرکب و واکه‌های بلند بوده‌است. این تحولات در نظریة بهینگی با تعامل محدودیت‌ها توجیه‌می‌شود. برون‌داد نهایی این تعامل در هر دورة (گونة) زبانی واکة بهینة آن دوره است که برای گویشور آن منطبق بر درون‌داد است و تا زمانی که تغییر واکه‌ای دیگری ایجاد‌نشود، در واجگان وی باقی‌می‌ماند. تغییر جدید با تغییر در مرتبة محدودیت‌ها بازنمایی‌‌می‌شود و به بازسازی درون‌داد می‌انجامد. تحلیل مراحل میانی تغییرات واکه‌‌ها مانند تغییرات واکه‌های مرکب نیز در رویکرد زنجیرة گزینه‌‌ها در این نظریه ممکن است.