کارکرد نشانه ای حروف غیرعامل در فهم ساخت نحوی از دیدگاه رضی استرآبادی
نویسندگان
1 استاد زبان وادبیات عربی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانشیار زبان وادبیات عربی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری زبان وادبیات عربی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
چکیده
«حروف غیرعامل» حروفی هستند که تاثیر اعرابی ندارد؛ به همین علّت در آموزش نحو نادیده گرفته شدهاند؛ بررسیها نشان میدهد این حروف نقشی کلیدی، در شناخت ساخت نحوی و درک معنای متن دارند که میتوان آن را «کارکرد نشانهشناختی- معنایی حروف غیرعامل» نامید. اگرچه نحویها گاهی با عنوان «معانی الحروف» به آنها پرداختهاند؛ اما بررسی سازمان یافتهای از کارکرد نشانه ای آنها، به منظور درک ساخت نحوی وفهم دقیق معنای متن، انجام نشده است. از نظر رضی استرآبادی، جنبه نشانهای- معنایی و ساختاری حروف یاد شده، جزء عمل نحوی آنها به شمار میرود. این مقاله بر آن است که با توجه به اهمیت و گستردگی حضور این حروف در زبان عربی، با بهرهمندی از نظر رضی استرآبادی، کارکرد نشانهای آنها را در فهم ساخت نحوی نشان دهد و به این پرسش پاسخ دهد که بر اساس دیدگاه نشانهشناسی، بارزترین کارکرد نشانهای این حروف، در درک ساخت نحوی و فهم متن چیست !؟ برای پاسخ به این پرسش با روش توصیفی– تحلیلی به بررسی متون مختلف و تجزیه و تحلیل دیدگاه این نحوی برجسته، پرداختیم که نتایج نشان میدهد: حروف غیر عامل در شناخت ساخت نحوی نقش درخوری دارد وبیانگر نوعی ارتباط بین دال ومدلول در دو بخش صورت ومحتوا است وبر این اساس، مهمترین کارکرد نشانهای آن را میتوان در تمییز وتشخیص جایگاه دستوری کلمات و جملات دانست .
