نسخهشناسی دستنویس منتخب مثنوی معنوی به خط ملاصدرای شیرازی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه شیراز. دانشکده هنر و معماری
doi
10.22034/crtc.2023.175102چکیده
از صدرالدین محمد بن ابراهیم قوامی شیرازی (متوفی 1045ق) معروف به ملاصدرا دستنوشتههای متعددی برجای مانده است. این دستنوشتهها یا تألیفات اوست یا استنساخهای او از رسائل دیگران است. موضوع مقالۀ حاضر معرفی یکی از همین دستنوشتههاست. این اثر شامل منتخبی از اشعار مثنوی معنوی مولوی است و در 13 برگ نوشته شده است. نسخۀ مذکور فاقد رقم کاتب یا تاریخ کتابت است و در موزۀ پارس شیراز نگهداری میشود. از این نسخه در فهارس نسخههای خطی یا آثار ملاصدرا یاد نشده است. این مقاله با روش تحقیق تاریخی-توصیفی و تطبیقی و با هدف نسخهشناسی و بررسی مسالۀ انتساب خط نسخۀ منتخب مثنوی معنوی مولوی به ملاصدرای شیرازی نوشته شده است. بدین منظور، ابتدا به شواهد و سرگذشت تاریخی نسخه پرداخته شده و سپس از خط و برخی ویژگیهای ظاهری آن سخن رفته است. این بررسی نشان میدهد که نسخۀ مذکور شامل گزیدهای از ابیات دفاتر دوم تا چهارم مثنوی معنوی است و بهاحتمال در ایام جوانی و دوران تحصیل ملاصدرا کتابت شده است. تاریخ صحافی نسخۀ فعلی نیز به اواخر سدۀ سیزدهم یا اوایل چهاردهم هجری قمری باز میگردد. این نسخه در این دوره از طرف میرزا ابوطالب رضوی به معتمدالدوله، فرمانفرمای فارس، اهدا شده است. میرزا ابوطالب موسوی در دورۀ حکومت فرهاد میرزا معتمدالدوله به صدارت دیوانخانۀ عدلیۀ فارس رسید. با این حال، تاریخ الحاقی یادداشت آغاز نسخه مصادف با حکومت اویسمیرزا احتشامالدوله، فرزند فرهادمیرزا، بر فارس است. او نیز لقب معتمدالدوله داشت.
