مروری بر کاربرد نانو زیست فناوری در کشاورزی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران

3 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران

4 استاد، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

5 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران

6 دانشجوی دکتری، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران

7 دانشجوی دکتری، بانک گیاهی، مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران

doi
10.30473/cb.2023.42669.1888
چکیده

انواع تنش‌های زیستی و غیر زیستی مانند عوامل بیماری‌زا، آفت‌ها، علف‌های‌هرز، دما، رطوبت نامناسب و بسیاری عوامل دیگر، دستیابی به عملکرد مطلوب محصولات کشاورزی را با مشکلات و معضلات متعددی روبه‌رو ساخته‌است. پیش بینی می‌شود که تا سال 2050 میلادی جمعیت جهان به حدود 6/9 میلیارد نفر برسد که در این صورت، بایستی تولیدات کشاورزی بین 70 تا 100 درصد افزایش یابد تا بتوان از عهده تأمین نیاز به مواد خوراکی بشر بر آمد. عواملی چون کوچک‌تر شدن زمین‌های قابل کشت، کمبود منابع آبی، تغییر اقلیم و کاهش کارایی نهاده‌های شیمیایی کشاورزی، مشکلات ناشی از تنش‌های زیستی و غیر زیستی را برای انواع محصولات تشدید کرده است. بدین ترتیب، دستیابی به فناوری‌های مدرن و ره‌یافت هایی نوین برای حفاظت گیاهان در برابر تنش‌ها و بهبود کارایی مصرف نهاده‌های شیمیایی با هدف تأمین امنیت غذایی به‌گونه‌ای سالم و پایدار، امری کاملاً حیاتی است. نانو زیست‌فناوری که شامل استفاده از نانوساختارها (مواد کوچک‌تر از صد نانومتر) در کاربردهای زیستی است، ابزاری نویدبخش برای محقق شدن کشاورزی پایدار است که عامل کلیدی برای تأمین نیاز روزافزون به غذا در سطح جهان می‌باشد. در مقاله حاضر کلیات نقش فناوری نانو در صنعت کشاورزی به‌عنوان نانو کودها، نانو آفت‌کش‌ها، نانو تنظیم کننده های رشد، نانو اصلاح کننده های آب و خاک و غیره مرور شده‌است.