فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقش مدرس زبان در فرآیند تدریس و یادگیری بسیار مهم است و بر کیفیت آموزش، تجربیات یادگیری زبان‌آموزان، عملکرد تحصیلی، رشد شخصی و اعتماد به نفس تأثیر می‌گذارد. هدف این پژوهش شناسایی و الگوسازی ویژگی‌های یک مدرس کارامد در تدریس زبان فارسی به عنوان زبان دوم است. برای این منظور، با استفاده از مطالعات میدانی و پرسش‌نامه‌، پاسخ‌های 63 نفر از زبان‌آموزان فارسی و دانشجویان غیرایرانی دختر و پسر گرد‌آوری شد. یافته‌ها اهمیت دانش آموزش‌کاوی، دانش محتوای زبانی و توانش‌های اجتماعی و عاطفی در کارآیی مدرسان زبان فارسی را مورد تأکید قرار می‌دهند. زبان‌آموزان در بخش ویژگی‌های شخصیتی، ادب و احترام به شخصیت زبان‌آموزان را که به ایجاد یک محیط یادگیری مشارکتی کمک می‌کند، در اولویت قرار می‌دهند. گوش دادن فعالانه به نظرات فراگیران و ایجاد اعتماد به نفس در آنها توسط مدرس نیز از جنبه‌های مهمی است که ارزش ارتباط فعال را برجسته می‌کند. از نظر توانش‌های اجتماعی و عاطفی، زبان‌آموزان تشویق به یادگیری زبان خارج از برنامه را بسیار ارزشمند می‌دانند و بر نیاز به انگیزه و حمایت از نظر خودکارامدی تأکید می‌کنند. اهمیت راهبردهای انگیزشی و توانش‌های ارتباطی خوب نیز مهم شناخته شده‌ و بر نقش آنها در آموزش موفق زبان تأکید شده است. در زمینه دانش آموزش‌کاوی، زبان‌آموزان سه توانش ضروری را شناسایی کردند: ارائه توضیحات درباره دستور و واژه با استفاده از مثال‌های واقعی، طراحی درس‌های واضح و هدفمند و ارائه محتوای آموزشی به شیوه‌های آموزشی متنوع. یافته‌ها نیز بر اهمیت توانش در تدریس، آموزش آشکار و سازگاری تأکید می‌کند. مهارت در خواندن، نوشتن، گفتار و درک شنیداری در کنار آشنایی با قواعد و واژگان زبان فارسی از نظر دانش محتوای زبانی بسیار مهم تلقی می‌شود. این مهارت‌ها به درک جامع زبان کمک می‌کنند. از نظر فناوری، زبان‌آموزان اهمیت گنجاندن ابزارهای دیداری و صوتی در یادگیری زبان را تصدیق می‌کنند. زبان‌آموزان استفاده از نرم‌افزار آموزش زبان، واژه‌نامه‌های برخط، ابزار ترجمه و منابع دیجیتالی برای فعالیت‌های تعاملی مانند آزمون‌های برخط را در اولویت قرار می‌دهند. این یافته‌ها نقش فزاینده فناوری در آموزش زبان را برجسته می‌کنند. سایر نتایج نشان می‌دهند که تفاوت معناداری در دیدگاه‌های فارسی‌آموزان و دانشجویان غیرایرانی از یک طرف و به ‌لحاظ ویژگی‌های مطلوب یک مدرس کارامد میان جنسیت‌ها وجود ندارد. یافته‌های این پژوهش اطلاعات متنوعی را درباره ویژگی‌های حیاتی مورد نیاز تدریس زبان در اختیار مدرسان قرار می‌دهد و به بهبود استانداردهای آموزشی برای جذب مدرس و نیز درک مدرسان از دیدگاه‌های زبان‌آموزان کمک می‌کند.