شکست خواب بذر در گیاه Hordeum spontaneum L.
نویسندگان
1 سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی- موسسه اصلاح و تهیه نهال وبذر- بخش ژنتیک
2 . استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج.
3 دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج.
4 . استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج.
5 دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
doi
27511چکیده
چراگاههای امروزی برخلاف علفزارهای طبیعی، میبایست بر اساس سیستمهای تناوبی بهطور متناوب احیاء گردند و خواب بذر در گراسهای علوفهای مانع از استقرار موفق چراگاه های جدید میشود. شکست خواب در بذرهای جو وحشی (spontaneum Hordeum) برای بهبود جوانهزنی ضروری به نظر می رسد. این آزمایش با هدف بررسی اثر تیمارهای مختلف فیزیکی، شیمیایی، هورمونی و دمایی بر خواب بذر این گیاه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. در این آزمایش، دو ژنوتیپ Hordeum spontaneum که بذرهای تازه آنها دارای سطوح بالای خواب بودند، مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، جوانهزنی بذور تحت تاثیر تیمار دمای 35 درجه سانتیگراد نیز به طور معنی داری تحریک شد و در هفته چهارم به حداکثر خود رسید (در ژنوتیپ1350TN، 25/86 % و در ژنوتیپ 951TN، 5/47 %). در این آزمایش، هورمون GA در تحریک جوانهزنی بذرهای Hordeum spontaneum، کارآمد تر از سایر هورمون های مورد استفاده بود. بالاترین درصد جوانهزنی در اثر تیمار GA در غلظت 100 میلی گرم در لیتر مشاهده شد و این تیمار جوانهزنی را در ژنوتیپ 1350TN تا 75/68 درصد و در ژنوتیپ 951 TN تا 25/31 درصد نسبت به شاهد (بدون تیمار) افزایش داد. نتایج این تحقیق نشان داد که خواب بذر در گیاه Hordeum spontaneum با تیمارهای هورمون جیبرلین و استریفیکاسیون گرمایی (35 درجه سانتیگراد) قابل حذف است و بنابراین از نوع خواب فیزیولوژیکی سطحی میباشد. .