فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف ارزیابی فرونشست زمین در دشت مرند، با تداخل‌سنجی راداری (InSAR) و عوامل مؤثر بر بروز آن انجام شده است. تصاویر راداری در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ نشان داد که نرخ فرونشست در این دشت بین صفر تا حداکثر ۷۴۵/۳ سانتیمتر در چهار سال متغیر بوده و میانگین آن حدود ۷۲۳/۱- سانتیمتر است. فرونشست از الگوی ناهمگن ولی پیوسته‌ای پیروی می‌کند، بیش از ۷۰ درصد مساحت دشت در کلاس‌های فرونشست متوسط به بالا قرار دارد. تحلیل عوامل مؤثر نشان داد که افت سطح آب زیرزمینی مهم‌ترین عامل محرک فرونشست است. این افت در مناطق جنوب‌شرقی و نیمه غربی دشت به بیش از ۱۰ متر نیز رسیده است. علاوه بر این، ضخامت زیاد آبخوان (تا ۲۸۲ متر)، غلبه رسوبات ریزدانه رسی و سیلتی کاهش تغذیه طبیعی آبخوان ، شیب کم زمین و فعالیت‌های انسانی مانند کشاورزی آبی و تغییر کاربری اراضی، از دیگر عوامل تشدیدکننده فرونشست در منطقه هستند. ارزیابی دقت روش با استفاده از منحنی ROC و محاسبه مساحت زیر منحنی (AUC=0.949) و ضریب جینی (GC=0.898) نشان‌دهنده عملکرد بسیار خوب مدل مورد استفاده است. یافته‌های پژوهش حاکی از وضعیت بحرانی فرونشست در دشت مرند به‌ویژه در نیمه غربی آن است