انتخاب روش مناسب مشارکت خصوصی- دولتی به منظور تامین مالی پروژه های آزادراه ایران با رویکرد AHP

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه کمبریج

doi
چکیده

سرمایه‌های بخش خصوصی در ساخت زیرساخت‌های حمل ونقل که یکی از مهمترین آنها پروژه‌های آزادراهی می‌باشد، در دهه‌های اخیر به شدت در کشورهای درحال توسعه مورداستفاده قرارگرفته‌است. اما در موارد متعددی به‌دلیل عدم انجام بررسی‌ها و مطالعات لازم، معیارها به درستی شناسایی نشده و در نتیجه شیوه درست مشارکت در پروژه‌های بزرگ حمل ونقل انتخاب نشده و از این بابت پروژه با مشکلات عدیده‌ای روبرو گردیده و در مواردی منجربه شکست پروژه شده است. طبیعتاً شناسایی درست معیارها در شرایط کشوری مانند ایران و بر آن اساس انتخاب روش مشارکت با استفاده از یک روش مناسب تاثیر بسیاری در موفقیت ساخت پروژه‌های آزادراهی خواهد داشت. هدف این مقاله انتخاب سیستماتیک روش مناسب نوع قرارداد مشارکت خصوصی - دولتی در تامین مالی پروژه‌های آزادراهی ایران با بهره‌گیری از علوم تصمیم‌گیری و آرای خبرگان است. به همین جهت مهمترین معیارهای موثر درانتخاب روش تامین مالی از طریق مشارکت در پروژه‌های آزادراه ایران از دیدگاه خبرگان، از طریق پرسشنامه ومصاحبه شناسایی گردید. سپس از متدولوژی AHP و نرم-افزار Expert Choice برای اولویت‌بندی و انتخاب روش بهینه تامین مالی از طریق مشارکت بخش خصوصی - دولتی درپروژه‌های آزادراه استفاده شد. دراین مقاله ابتدا به بررسی و توضیح گزینه‌های مشارکت قابل استفاده در تامین مالی ساخت پروژه های آزادراهی پرداخته شد. سپس 15معیار مؤثر برانتخاب روش‌های تامین‌مالی در پروژه های آزادراه با استفاده از پرسشنامه از دیدگاه جامعه آماری متخضصین شامل کارفرمایان، مشاوران، پیمانکاران و افراد آکادمیک تعیین ورتبه‌بندی شدو بعد از آن تأثیر هر یک از معیارهای تعیین شده بر روش-های تامین‌مالی از طریق مشارکت را با استفاده از روش تصمیم‌گیری AHP سنجیده شد ودرنهایت نتیجه‌گیری شد که روش تامین‌مالی مناسب جهت پروژه های آزادراه ایران به ترتیب اولویت قراردادهای ساخت، عملیات و انتقال (BOT)، قراردادهای امتیازی (DBFO)، قراردادهای واگذاری(BOO) و قراردادهای برون سپاری سنتی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها