نقش‌های معنایی حالت برایی در زبان اوستایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد گروه فرهنگ و زبان‏های باستانی ایران، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار گروه فرهنگ و زبان‏های باستانی ایران واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری تخصصی رشتۀ فرهنگ و زبانهای باستانی ایران، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30465/lsi.2024.47696.1728
چکیده

در زبان‌های تصریفی نشانه‌‏های حالت که برای جنس‏‌های مختلف متفاوت‌اند و حالت و شمار را مشخص می‌کنند، هرگز نمی‏‌توانند همۀ معانی و دیگر خواص حالت را نشان دهند. در واقع، نشانه و اسم حالت در وهلۀ نخست عناوینی هستند که برخی ویژگی‌‏های نحوی یا معنایی مهم حالت را بازنمایی می‌کنند و قادر به توصیف کاملی از آن حالت و کارکردهایش نیستند. ازاین‏‌رو، در حوزۀ حالت معمولاً نشانه‏‌ها، حداقل در سه سطح بررسی می‌‏شوند: حالت صرفی، روابط دستوری و کارکرد‏های معنایی. زبان اوستایی، از شاخۀ زبان‌‏های هندوایرانی، جزو زبان‏‌های تصریفیِ دارای هشت حالت دستوری است که هر یک نقش‌های معنایی متعددی را می‌‏توانند بازنمایی کنند. در مقالۀ حاضر، نقش‌‎های معنایی حالت برایی بررسی شده است که عبارت‌اند از ده نقش معنایی پذیرنده، بهره‌ور، مکان، مقصد، هدف، گستره، شیوه، همراهی، عامل و نگرشی. نشان داده شده است که دیگر حالت‌‏های دستوری نیز می‏‌توانند نقش‌های معنایی همسانی با حالت برایی داشته باشند.