بررسی اثر سن موتورسوار و عوامل محیطی بر ریسک تصادفات موتورسیکلت‌ براساس مفهوم مواجهه شبه‌القایی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

doi
چکیده

اصلی‌ترین شاخص مواجهه جهت محاسبه ریسک تصادف، وسیله‌کیلومترپیموده شده‏است. مشکل عمده شاخص وسیله‌کیلومتر پیموده شده، کمبود اطلاعات بوده و این مشکل بویژه زمانی که شاخص مواجهه برای گروه خاصی از کاربران سیستم حمل‏ونقل (مانند رانندگان جوان) و یا شرایط خاصی (مانند زمان شب) لازم باشد، دوچندان می‏شود. از این‌رو محققان شاخصهای مواجهه غیرمستقیم مانند مواجهه القایی و مواجهه شبه‌القایی را برای رفع این مشکلات پیشنهاد کرده‏اند. در این مطالعه اثر یک عامل انسانی (سن) و سه عامل محیطی شامل نوع منطقه (درون‌شهری، برون‌شهری)، هندسه محل (مستقیم، قوس افقی) و روشنایی (روز، شب) بر ریسک مقصر بودن راکب موتورسیکلت بررسی می‏شود. روش تحقیق برمبنای مفهوم مواجهه شبه‌القایی است که مطابق فرض اساسی این روش رانندگان غیرمقصر در تصادفات دووسیله‌ای با یک راننده مقصر و یک راننده غیرمقصر، نمونه تصادفی از کل رانندگان حاضر در جاده در زمان تصادف هستند. داده‏های مطالعه، مربوط به تصادفات ترافیکی سال 1390 در ایران بوده و در مجموع 39014 نمونه جهت تحلیل انتخاب شده‏اند. نتایج نشان می‏دهند که احتمال مقصربودن رانندگان جوان و کهنسال بیش از رانندگان میانسال بوده و عوامل محیطی شامل برون‌شهری بودن منطقه (RR=1.25,Sig<.006)، وجود قوس در مسیر (RR=1.31,Sig<.012) و تصادف در هنگام روز(RR=1.12,Sig<.026)، سبب افزایش احتمال مقصربودن راکب موتورسیکلت می‏شود. درنهایت اقداماتی مانند احداث مسیرهای ویژه موتورسیکلت در جاده‌های برون‌شهری، نظارت بیشتر بر معاینه فنی سیستم روشنایی موتورسیکلت، آموزش عملی به موتورسیکلت‌سواران در زمینه افزایش مهارت و آموزش در زمینه آگاهی از خطرات موتورسیکلت جهت کاهش ریسک تصادفات موتورسیکلت پیشنهاد می‏شود.