بررسی نشانههای غیاب در عکسهای خانوادگی در ایران
نویسندگان
1 استادیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه خوارزمی
doi
10.22034/jcsc.2019.37359چکیده
آنچه در عکسهای خانوادگی در ایران از روزگار ناصرالدین شاه تاکنون بازنمایی شده است، همه آنچه که در واقعیت در زندگی روزمره خانواده های ایرانی جاری بوده نیست، بلکه همواره برخی از موضوعات و اشخاص از متن عکس خانوادگی حذف شده و یا به حاشیه رانده شدهاند. امروز بخشی از این نشانههای غایب را میتوان با واکاوی نشانههایی در متن عکسها و تحلیل در بافت جامعه ایرانی دریافت. این مقاله با روش اسنادی-توصیفی با استفاده از روش نشانهشناسی اجتماعی به دستهبندی و تعریف نشانههای غیاب در عکسخانوادگی میپردازد. اینکه کدام نشانهها در عکسخانوادگی ثبت میشود و کدام یک از آنها فراموش میشود یا عمدا از متن عکس خانوادگی حذف میشوند؟ دلایل حذف و به غیاب راندن این نشانهها در عکسخانوادگی چیست؟ یافتههای پژوهش که از مطالعه درزمانی و همزمانی عکس خانوادگی در ایران از زمان ناصرالدین شاه تا سالهای پایانی دهه 80 به دست آمده است، بیانگر آنست که در سیر عکس خانوادگی در ایران شاهد چهار دسته منع و غیاب بودهایم که عبارتاند از: غیابموضوعی، گفتمانی(جنسیتی، طبقه ای و مذهبی)، حضوری(سوژه و عکاس) و رسانهای(ماهیتی و تکنیکی).
