تحلیل و مدلسازی عوامل مؤثر بر استفاده موتورسواران از کلاه ایمنی، مطالعه موردی: شهر مشهد
نویسندگان
1 دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
چکیده
استفاده از کلاه ایمنی یکی از مهم ترین راهکارهای کاهش آسیبهای احتمالی موتورسواران در تصادفات ترافیکی است. با وجود اینکه 12 سال از تصویب قانون استفاده از کلاه ایمنی در ایران میگذرد، نرخ استفاده از آن در میان موتورسواران بسیار کم بوده و در شهر تهران حدود 30 درصد گزارش شدهاست. این پژوهش به بررسی مؤلفهها و عوامل مؤثر در استفاده از کلاه ایمنی در میان موتورسواران شهر مشهد بر مبنای دادههای گردآوری شده از طریق مصاحبه پرداخته است. از تحلیل مؤلفههای اصلی برای کاهش ابعاد دادهها و پی بردن به مؤلفههای رفتاری مؤثر در موتورسواران بر استفاده از کلاه ایمنی و از لوجیت دوگانه برای توصیف آماری استفاده از کلاه ایمنی تاکید شد. هنجارها و باورها به استفاده از کلاه ایمنی، رفتارهای ناایمنی ترافیکی و آگاهی از قوانین راهنمایی و رانندگی به عنوان مؤلفههای رفتاری مؤثر در استفاده از کلاه ایمنی شناسایی شدند. سابقه موتورسواری و متوسط مدت زمان موتورسواری روزانه از ویژگیهای موتورسواران است که بر تمایل موتورسواران به استفاده از کلاه ایمنی تأثیرگذار هستند. نتایج مدلهای تحلیل رفتاری نشان میدهد اعمال قانون، استفاده از برنامههای فرهنگی، تأثیرگذاری بر هنجارهای اجتماعی و نگرش موتورسواران نسبت به استفاده از کلاه ایمنی و برنامههای آموزشی ویژه برای موتورسواران که مرتکب تخلفات خطرناک ترافیکی میشوند، به ترتیب اولویت، مهم ترین راهکارهای افزایش تمایل به استفاده از کلاه ایمنی در بین موتورسواران است.