به کارگیری تکنیک PS-InSAR برای شناسایی تاثیرات فرونشست زمین بر پل‌های جاده‌ای جنوب غربی شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار سنجش از دور، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 رییس اداره ترازیابی دقیق و تداخل‌سنجی راداری، سازمان نقشه‌برداری کشور، تهران، ایران

4 استاد ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 دانشیار مهندسی منابع آب، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22067/geoeh.2025.93735.1575
چکیده

در این پژوهش با استفاده از روش پراکنشگرهای دائمی تکنیک تداخل‌سنجی راداری، تصاویر سنتینل1 در بازۀ زمانی سال 2022 به منظور بررسی تأثیرات فرونشست بر سازه‌های شهری جنوب غرب شهر تهران مورد پردازش قرار گرفت. برای این منظور از نرم‌افزارهای GMTSAR و Stamps استفاده شد. همچنین با استفاده از داده‌های سطح آب زیرزمینی چاه‌های محدودۀ مورد مطالعه، مقدار تجمعی استاندارد شده تغییرات سطح آب زیرزمینی محاسبه شد. نتایج پردازش راداری نشان‌دهندۀ میزان جابه‌جایی بین 3+ تا 95- میلی­متر در سال در راستای خط دید ماهواره در جنوب غربی شهر تهران می‌باشد. بیشینۀ فرونشست مربوط به جنوب منطقه 18 و قسمت غربی منطقه 19 به میزان 70- میلی‌متر در سال می‌باشد. میزان جابه‌جایی و پایین رفتن عرشه پل‌ها در اثر فرونشست حدود 2.3 تا 4.5 سانتیمتر در سال بوده است. انجام بازدید میدانی از پل‌های مورد مطالعه نشان می‌دهد که در پل شماره 3 (تقاطع بزرگراه کاظمی و بلوار شکوفه)، اثرات فرونشست زمین به خوبی محسوس است. نتایج حاصل از بررسی ارتباط تغییرات سطح آب زیرزمینی با تغییرات ارتفاعی پراکنشگرهای دائمی پل‌ها بیانگر میزان همبستگی بالای این دو می‌باشد. بالا بودن میزان همبستگی مؤید این نکته می‌باشد که علاوه بر تأثیرات فرورونده فرونشست، اشباع هیدرولوژیک خاک در ارتفاع یافتن سطح زمین و سازه‌های انسان‌ساخت تأثیرگذار است.