تحلیل پتانسیل وقوع زمین‌لغزش با تأکید بر تأثیر زمین‌لرزه‌ها (مطالعه موردی: مسیر ارتباطی کرند تا سرپل‌ذهاب)

نویسندگان

1 دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 کارشناسی ارشد مهندسی شهرسازی، گرایش برنامه ریزی شهری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22067/geoeh.2025.94360.1591
چکیده

یکی از مخاطراتی که بسیاری از مناطق کوهستانی را تهدید می­ کند، زمین­ لغزش است. از جمله مناطقی که به دلیل وضعیت ژئومورفولوژیکی و تکتونیکی، پتانسیل بالایی از نظر وقوع این مخاطره دارد، مسیر ارتباطی کرند تا سرپل­ ذهاب در استان کرمانشاه است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به شناسایی مناطق مستعد وقوع زمین ­لغزش در این محدوده پرداخته شده است. در این تحقیق از تصاویر راداری Sentinel 1، تصاویر ماهواره MODIS، لایۀ رقومی نقشۀ زمین ­شناسی 1:100000 منطقه و مدل رقومی ارتفاعی 5/12 متر ALOS PALSAR به­ عنوان مهم­ترین داده ­های تحقیق استفاده شده است. مهم­ترین ابزارهای تحقیق، GMTSAR­، سامانه گوگل ارث انجین و ArcGIS بوده است. در این تحقیق با استفاده از روش ­های ضریب وزنی نسبی، منطق فازی و تداخل ­سنجی راداری، مناطق مستعد وقوع زمین ­لغزش با در نظر گرفتن تأثیرات زمین­ لرزه ازگله شناسایی شده است. بر اساس نتایج به‌دست آمده، محدودۀ مطالعاتی تحت تأثیر زمین ­لرزه ازگله بین 5- تا 334 میلی متر جابه‌جایی عمودی داشته است. با توجه به اینکه جابه‌جایی رخ داده می ­تواند نقش مهمی در ناپایداری دامنه ­ها و آماده حرکت کردن آن­ها داشته باشد، در این پژوهش مناطقی که دارای پتانسیل بالایی از نظر وقوع زمین ­لغزش بوده ­اند و همچنین جابه‌جایی بیش از 100 میلی متری داشته ­اند شناسایی شده و به­ عنوان مناطق دارای بالاترین احتمال وقوع زمین­ لغزش معرفی شده ­اند. بر اساس نتایج حاصله، دامنه ­های میانی منطقه و مناطق نزدیک شهر سرپل ­ذهاب به دلیل اینکه هم از نظر پارامترهای محیطی مستعد وقوع زمین ­لغزش هستند و هم اینکه دارای جابه‌جایی عمودی بیش از 100 میلی­ متر بوده ­اند، به­ عنوان مناطق در معرض مخاطره زمین ­لغزش شناسایی شده است.