بررسی بیان ژنهای کاتالاز و DREB-2 تحت تنش کمآبی در ژنوتیپهای ذرت
نویسندگان
1 استاد گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 دانشآموخته دکتری اصلاح نباتات (ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک)، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 استاد گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز- تبریز- ایران
doi
10.30473/cb.2022.62784.1869چکیده
تنشهای غیر زنده بهخصوص تنش کمآبی در گیاهان باعث ایجاد تنش اکسایشی و تولید گونههای فعال اکسیژن (ROS) و در نتیجه آسیب جدی به DNA، پروتئین و ساختار درونی گیاهان میشوند. گیاهان بهمنظور مقابله با این تنشها دارای مکانیسمها و سیستمهای دفاع آنزیمی و غیر آنزیمی هستند. هم اکنون باتوجه به تغییرات اقلیمی، تنش کمآبی یکی از مشکلات اصلی تولید در بخش کشاورزی است. باتوجه به اهمیت مطالعات مولکولی و پاسخهای مولکولی و آنزیمی گیاهان تحت شرایط تنشهای غیر زنده، بیان نسبی ژنهای کاتالاز و DREB-2 با تکنیک واکنش زنجیرهای پلیمراز زمان واقعی (Real Time-PCR) و فعالیت آنزیمی کاتالاز در دو ژنوتیپ SC706 و SC260 ذرت تحت تنش کمآبی موردمطالعه قرار گرفته است. آزمایش در شرایط مزرعهای و بهصورت اسپلیتپلات در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار و در سه شرایط آبیاری نرمال، تنش ملایم و تنش شدید کمآبی اجرا شد. نتایج آنالیز بیان نسبی ژنها اختلاف معنیداری بین تیمارها را نشان داد بهصورتیکه با افزایش شدت تنش کمآبی نسبت به آبیاری نرمال بر میزان فعالیت آنزیمی و بیان نسبی ژنهای مورد بررسی افزوده شد. تحت تنش کمآبی شدید و ملایم نسبت به آبیاری نرمال ژن DREB-2 بهترتیب با 690 و 211 درصد بیشترین درصد افزایش را نشان دادند. در این مطالعه براساس فعالیت آنزیم کاتالاز و میزان بیان ژنهای CAT، DREB-2 ژنوتیپ SC706 نسبت به SC260 از عملکرد بالاتر، رفتار فیزیولوژیکی-مولکولی مناسبتر و بیان بیشتر ژنها برخوردار بودند که نشان دهنده تحمل بیشتر ژنوتیپ SC706 نسبت بهSC260 تحت شرایط تنشهای اعمال شده در این بررسی میباشد که میتوان از این نتایج در برنامههای بهنژادی مولکولی ذرت بهره گرفت.